nov 112017
 

Vroeger. Vroeger mocht je nog ongelimiteerd eieren eten. Met name tijdens Pasen gold er bijna geen limiet. Al betwijfel ik of onze moeder ons zo veel vrijheid gaf, maar ik kan mij wel herinneren dat er paasontbijten bij zaten met meer dan 2 eieren. Later werden dat er toch wel minder. En ik kan mij herinneren, nog niet eens zo heel lang geleden, dat de publieke opinie was dat één, max. twee eieren per week nog gezond was, maar dan ook niet meer! Tegenwoordig mag je er, geloof ik, wel één of twee meer eten per week. Al weet ik dat niet eens zeker. Wel dat tijdens de fibronilcrisis het ei plots weer een hot item werd. Ik heb er geen ei minder om gegeten. Hoe dan ook, ik ben dol op gekookte eieren. Lekker op brood (met kaas en ham of met filet americain) of bij het warme eten. Een eitje pellen bij het ontbijt doe ik eigenlijk zelden, misschien alleen in een hotel en dan nog frutsel ik het gekookte ei op een boterham met kaas.

Bij een roti met kip, aardappel en kousenband mag een gekookt ei ook niet ontbreken. En bij een Indische rijsttafel hoort ook een eiergerecht, bijvoorbeeld piendang telor. Lekker pittig, want dat past goed bij eieren. Onderstaand heet-zure eiergerecht is geïnspireerd op de keuken van India, vandaar het gebruik van kashmiripepers. Kashmiripepers zijn een milde variant van de rode peper en worden ook vaak gebruikt vanwege de rode kleur. Je kunt uiteraard ook hetere pepers gebruiken, maar persoonlijk proef ik graag ook nog iets van de rest van mijn maaltijd… Een snel gerecht, ideaal als bijgerecht.

Eieren met heet-zure saus

Eieren met heet-zure saus

Continue reading »

sep 022017
 

Als we, al weer wat jaartjes geleden, terugkwamen van vakanties met de tent dan branden we altijd het resterende gas uit het bekende blauwe campinggastankje op door een simpele maaltijd te maken.

Dat kleine gastankje namen we vooral mee om ’s ochtends verse koffie te zetten. Belangrijk, koffie ’s ochtends, op Nederlandse sterkte. Behalve die ene keer op de camping op een helling op Isle of Skye in Schotland. De dikke mist kwam al golvend de heuvel af om de tenten op te slokken. Waterkoud en te weinig zicht: dat werd koffie drinken en ontbijten in een restaurant in Portree dat al ver voor onze ontbijtuurtjes open was. Schots ontbijt, da’s niet verkeerd.

reutelnl-omelet-caprese

Hoeveel gas er nog in zat was iedere keer een verrassing. Weer thuis moet het daarmee een snelle één-pits maaltijd worden. Maar het kleine gastankje geeft slechts warmte af voor een omelet voor één persoon. En daardoor was het toch altijd even spannend. Soms konden we er toch nog omeletten voor iedereen mee maken, en soms moesten we de laatste omeletten alsnog afmaken op het echte fornuis omdat het kleine gastankje leeg was.

Continue reading »

apr 082017
 

Nederlandse eierballen worden vaak genoemd in Engelstalige artikelen over Schotse eieren. Het gaat dan over de mogelijke verwantschap tussen de verschillende manieren om gekookte eieren te verpakken in een eetbaar omhulsel.

Het begon allemaal met de Nargisi Kofta uit de oude Mughlai keuken, nu bekend uit India en Pakistan. Nargisi Kofta wordt vaak gemaakt van lamsvlees en met veel verschillende specerijen, vaak ook specerijen waaruit kerrie bestaat. In Groot-Brittannië is later een variant van de Nargisi Kofta ontstaan, Scotch egg. Eerst met mildere kruiden in gehakt en later met een krokant korstje van losgeklopt ei en broodkruimels. Zo’n ei met simpel gehakt vlees eromheen heet bij ons en in Vlaanderen ook wel vogelnestje.

Na de Tweede Wereldoorlog werd het eten in Nederland ineens verrijkt via Indonesische restaurants. Veel kruidige gerechten werden geïntroduceerd. Onder andere met kerrie. Na de Tweede Wereldoorlog verhuist tevens de kroket van de eettafel naar de snackbar. Vooral de vleeskroket werd populair. Vlees in een dikke ragout, een salpicon. Een met bouillon gebonden roux met daarin stukjes vlees en soms wat sporen van groenten.

Waarschijnlijk is in die snackbars het idee ontstaan om van een klassiek vogelnestje of Scotch egg een moderne eierbal met ragout te maken. Briljant natuurlijk als uitvinding. En toen dat kerrieragout werd waren de Groningse eierbal en het Venloos friet-ei geboren. Kerrie als specerij om een ei. We zijn bijna terug bij de Nargisi Kofta. Bijna, want Nargisi Kofta is veel pittiger.

Aaierbaal: de variant uit de oven

Maar er is toch een schoen die een beetje wringt. Groningen claimt de eierbal en Venlo claimt het friet-ei. Maar als je de recepten vergelijkt zijn eierballen en friet-eieren eigenlijk hetzelfde. Waar is het als eerste bedacht?

Continue reading »

dec 032016
 

Ei met bacon is een prima combinatie. De Quiche Lorraine nodigt uit tot variaties.

Als je al wat meer rondjes rond de zon hebt gedraaid dan weet je dat door de jaren heen het officiële advies van wel of niet eten van eieren, en hoeveel, vaak is veranderd. Van een paar per week is goed, via maximaal één per dag, naar liever vermijden, tot het kan helemaal geen kwaad. De decennia lange discussie rond eieren leert weer dat de adviezen in vele tijdschriften misschien vooral goed zijn voor de verkoopcijfers van diezelfde tijdschriften.

Eieren zijn speciaal. In de eerste plaats natuurlijk omdat ze lekker zijn. Maar eieren zitten ook tsjokvol goede dingen: antioxidanten en essentiële aminozuren, ijzer, choline, foliumzuur en B vitamines, en vitamines E en D.

Wij eten dus eieren, met smaak maar ook, zoals met alles, met mate. Behalve vandaag dan.

reutelnl-extra-egg-in-egg-bacon-quiche

Een quiche waar de extra eieren eruit zien als gekookte eieren is een mooie taart om in punten te presenteren. Quiche met een dak erop dit keer.

Continue reading »

Schotse eieren uit de oven

 Ei, Vlees  Reacties uitgeschakeld voor Schotse eieren uit de oven
aug 132016
 

Het ei is de oorzaak van de opwinding over aquafaba. Maar aquafaba blijkt toch niet zo’n hele goede imitator van eigenschappen van eieren. Een ei is eigenlijk onvervangbaar.

Een vogelei bestaat uit een stevige schaal met calcium (10%), eiwit (67%) en eidooier (33%). Die grote dooier blijft zo mooi in het midden zitten doordat het is opgehangen aan twee kanten door zogeheten chalaza’s, twee spiraalvormige hagelsnoeren. De luchtkamer in het grotere uiteinde van het ei ontstaat doordat een eenmaal gelegd ei afkoelt en samentrekt waardoor er een stukje los komt van de schaal. Bij het ouder worden van een ei wordt die luchtkamer groter. Blijft een ei niet meer op de bodem van een kom met water liggen maar gaat het drijven dan is het niet meer geschikt om op te eten.

Al sinds mensenheugenis worden eieren gegeten. Maar pas vanaf de jaren vijftig van de vorige eeuw kennen we in Noord- en Oost-Nederland de eierbal. Gekookte eieren verpakt in stevige ragout, door paneermeel gerold en dan gefrituurd.

De al veel langer bestaande Britse eierballen heten Scotch eggs of ook wel Scots eggs. En Schotse eieren worden niet verpakt in ragout maar in vlees.

reutel-nl-scotch-eggs-cut-open

Schotse eieren worden ook standaard gefrituurd. Dat levert door het omhulsel van losgeklopte ei en de broodkruimels een krokant korstje op. Eens kijken wat Schotse eieren uit de oven oplevert.

Continue reading »

Aquafaba mayonaise, noedels en quiche

 Ei, Noodles, Quiche en Pie, Smeersel  Reacties uitgeschakeld voor Aquafaba mayonaise, noedels en quiche
jul 302016
 

Kikkererwten is een van de meest eiwitrijke peulvruchten. En daar gaat om. Eiwitten. Tijdens het bewaren reizen moleculen van de kikkererwten naar het water in de pot. Relatief weinig moleculen emigreren, maar voldoende om de vloeistof een deel van de eigenschappen van rauw ei te geven.

Ontdekt waarschijnlijk door veganisten. Geblogd door de Fransman Joel Roessel op 4 december 2014, waarna de Amerikaan Goose Wohlt, al dan niet alleen, het woord aquafaba bedacht. Een samenvoeging van de Latijnse woorden aqua (water) en faba (bonen), bonenwater dus, vernoemd naar het vocht uit een blik of glazen pot kikkererwten. Op 25 april 2016 maakt Yvette van Boven op TV meringues van kikkererwtenvocht. Sowieso een populaire keuze om te maken van aquafaba. Op 28 mei 2016 door NRC uit het veganistische circuit gehaald. En op 14 juni 2016 schrijft CNN over aquafaba als een trendy ingrediënt dat de manier waarop we koken kan veranderen. Aquafaba, het lijkt wel een hype.

Het vocht uit een blik of glazen pot met kikkererwten blijkt inderdaad het beste te werken. Bewaren moet cruciaal zijn want de kikkererwt wordt al meer dan 8000 jaar gegeten in Anatolië, en al die tijd heeft niemand op de wereld bedacht dat je aquafaba kan maken. Uit een potje dus. En dat is wel jammer, want een start met droge kikkererwten levert lekkerder eten op dan een start met voorgekookte kikkererwten. Alles voor het experiment.

Op het internet zijn vooral veel zoete recepten te vinden. Hartige recepten zijn er nu nog minder. Dat zal ongetwijfeld veranderen. Voor nu: zelf experimenteren met aquafaba, water met daarin zetmeel, eiwitten en een klein beetje saponinen, ook wel zeepstoffen genoemd.

reutelnl-aquafaba-uit-blikDe natuurlijke kleur van een dikkere laag aquafaba

Drie keer het ei vervangen door aquafaba, in recepten voor mayonaise, noedels en quiche. De quiche omdat ik door de experimenten een beetje veel kikkererwten over had. En na de quiche had ik nog steeds kikkererwten over. Die gingen in een gekruide salade.

Continue reading »

Soufflé gehakt taart met randen van spek

 Ei, Taart  Reacties uitgeschakeld voor Soufflé gehakt taart met randen van spek
mrt 192016
 

Voor een soufflé zijn luchtbelletjes in het beslag onontbeerlijk. Als in de oven de lucht wordt verhit gaan de moleculen sneller bewegen en duwen ze vaker en harder tegen de wanden van beginnende luchtbelletjes. Dit maakt die luchtbelletjes echter maar een klein beetje groter. Niet voldoende voor een geslaagde souflé.

Wat wel voldoende is om de luchtbelletjes echt groter te maken is vocht. Boven de 100 °C verdampt het water in het beslag en komt de waterdamp in de luchtbelletjes. Nog meer moleculen in dezelfde kleine ruimte die harder gaan bewegen en tegen de elastische wanden duwen. De wanden moeten wel wijken en het resultaat is grotere bubbels. So far so good.

Maar dan de teleurstelling als de zo mooi gerezen soufflé meteen uit de oven in elkaar ploft, nog voor deze op de tafel staat. Dat een hoge soufflé na vijf of hooguit tien minuten inzakt is normaal. Eenmaal buiten de oven verdwijnt een deel van de warmte uit de soufflé, eten koelt nu eenmaal af. Minder warmte is minder energie en de luchtmoleculen in de luchtbelletjes gaan minder snel bewegen: de luchtdruk in de bubbeltjes daalt. En zo sterk zijn de wanden van ei nu ook weer niet. Blijft de soufflé toch langer goed dan zijn er vast verstevigers gebruikt zoals zetmeel (maizena), of iets dergelijks.

reutelnl-souffle-whole

In het begin van de baktijd draperen de bovenste spekreepjes zich op de rand van de nog lage vulling. Dat zie je terug aan de bovenkant van de afgebakken soufflé. De spekrepen worden door het rijzen wel teruggeduwd tegen de zijkant maar in het spekvrije midden hebben de luchtmoleculen veel meer vrijheid om de massa omhoog te duwen. Het uiterlijk krijgt daarmee iets rustieks.

Vrijwel alle recepten kloppen de eiwitten stijf, apart van de eierdooiers. Doe ik dit keer niet. De keerzijde: zeker binnen 5 minuten opeten. Is in dit geval geen straf volgens de tafelgenoten.

Continue reading »

feb 212015
 

Omelette soufflée. Schuimomelet zeggen wij. De zoete schuimomelet is biscuitcake gemaakt volgens de koude methode maar dan zonder toevoeging van bloem. Of een luchtige omelet met suiker, het is maar net hoe je het wilt zien. Voor een hartige schuimomelet laat je ook de suiker weg en komt de luchtigheid geheel van stijfgeklopte eiwitten. Hartige schuimomelet maak je van eieren met (bijvoorbeeld) toegevoegde hartige kaas en wat kruiden, en serveer ik met gebakken paddenstoelen.

Bijna toch de hartige versie gemaakt. Maar dit keer was een klein dessert nodig.

reutelnl-zoete-schuimomelet

En de zoete variant is een heel eenvoudig te maken dessert. Uiteraard uit de oven.

Continue reading »

Roerei met Stilton, champignons en tomaat

 Ei, Snelle maaltijd  Reacties uitgeschakeld voor Roerei met Stilton, champignons en tomaat
sep 292013
 

Lunchtijd, en ik wil iets lekkers serveren. Even kijken dus wat ik aan materiaal heb. Mijn oog valt op de Stilton – “The King of English Cheeses” – we hebben het altijd in huis. De blauwe variant, met de sterke smaak en geur.

Volgens de Stilton Cheesemakers’ Association worden er elk jaar 1 miljoen Stilton kazen gemaakt. Een cilindrische kaas van ongeveer 8 kilo, waarvan je in onze winkels per keer meestal maar een klein stukje koopt van typisch rond de 180 tot 350 gram. Maar dat is dan wel een stukje smaak waardoor je normaal gesproken weinig Stilton nodig hebt in een gerecht, zeker in een recept als roerei. Hé, roerei met Stilton, dat wordt het!

reutelnl-scrambled-eggs-stilton-tomaat-champignon Continue reading »

jul 292013
 

Nid d’oeuf, Egg’s nest. Vaak gebruikt als naam van een gerecht waarbij een ei gebruikt wordt als vulling van bijvoorbeeld een tomaat, brood, spekkommetje of deegmandje.

Er is een variant waarbij de eierdooier in een nest van eiwit ligt. Ik noem het daarom ‘ei in eigen nest’. Vanwege het nog zachte eigeel wordt het resultaat weleens vergeleken met een gepocheerd ei. Maar de smaak is totaal anders.

eieren-in-het-eigen-nest

In principe zijn twee ingrediënten genoeg: ei en smaakvolle harde kaas.

Continue reading »