We gaan 12 koekjes 12 minuten lang bakken in de oven, en dat 2 keer. U denkt er vast niet elke dag aan, maar 12 is best een opvallend getal. Zowel in de wetenschap als in diverse culturen op deze planeet.

12, daar heeft een groot deel van de mensheid wat mee. Maar niet iedereen! Bijvoorbeeld de mensen van de Pirahã stam in het Amazone gebied kennen het getal 12 niet. Sterker nog, ze hebben wel woorden voor 1 en 2, maar voor hoeveelheden groter dan 2 gebruiken ze een woord dat ‘veel of ‘meer’ betekent. Jammer voor wiskundigen, maar tellen is niet nodig om te overleven in de jungle. Hoe de Pirahã weten hoeveel, als in aantallen, eten ze moeten pakken voor een groep van zeg 15 mensen is mij niet bekend. Hun besef van hoeveelheden is complex [1].

Zelf vind ik 2 ook een mooi getal. Onoverkomelijk, zelfs in het binaire talstelsel waar computers op gebaseerd zijn. Zelfs, of juist, als je rekent met alleen 0 en 1, heb je 2 getallen. Begin je met 0 en 1, krijg je 2 er gratis bij. Bovendien is 2 het enige even priemgetal. Maar de getallen 0, 1 en 2 zeggen nog niets over relaties tussen deze getallen. Dat 1+1=2 echt waar is, is formeel voor het eerst bewezen in de Principia Mathematica (1910-1913), van Bertrand Russell en Alfred North Whitehead. Het is een lijvig document omdat ze eerst wiskundig definieerden wat bijvoorbeeld 0 en 1 zijn in termen van verzamelingen. (Een uitleg is te vinden in [2].)

12 is een belangrijk getal voor de mensheid. We komen het echt overal tegen. Er zijn 12 maanden in een jaar, met meestal 12 volle manen, soms 13. De cyclus begon en begint opnieuw als de sterren op dezelfde plek staan als een jaar eerder. Astronomie was al vroeg belangrijk voor homo sapiens, daar kon je kalenders mee maken. En met kalenders kan je het zaaien en oogsten plannen.

Babyloniërs en Oud Egyptenaren telden tot 12 op 1 hand. Elke vinger is door 2 gewrichten verdeeld in 3 delen. De 4 vingers leveren dan dat je tot 12 kunt tellen. In de bijbel komt het getal 12 veel voor, zo zijn er 12 apostelen. Ook in het boeddhisme en hindoeïsme is het getal 12 belangrijk.

In zowel de Chinese als de westerse astrologie komen 12 tekens voor. En in de Griekse mythologie moet Hercules 12 beproevingen ondergaan, en op z’n zachts gezegd waren dat uitdagende opdrachten.

De Zwitserse psychiater en psycholoog Carl Gustav Jung beschreef de volgens hem 12 persoonlijkheidstypen van mensen. En afgestuurde psychologen die aan het werk zijn gegaan als cursusbedenkers gaan ook regelmatig uit van 12 eigenschappen [3]. En er zijn nog heel veel meer voorbeelden van de menselijke voorkeur voor het getal 12. Ga je spirituele betekenissen aan getallen toekennen dan begeef je je in de esoterische leer van de numerologie. Verder van de wiskunde af kan je niet komen lijkt me.

12, dat komt ook terug in 1 van de meest mysterieuze fysieke objecten die de oud Romeinen ons hebben nagelaten: dodecaëders. Een dodecaëder is 1 van Plato’s 5 (meer zijn er niet) regelmatige veelvlakken in 3 dimensies [4]. Een kubus is zo’n regelmatig veelvlak, met 6 zijvlakken die allemaal een vierkant zijn. Regelmaat dus.

Een dodecaëder is een regelmatig twaalfvlak, met 12 regelmatige vijfhoeken als zijvlakken. Een oud Romeinse dodecaëder is een hol object van brons, met kleine bolletjes op de hoeken. Elk vlak heeft een ronde opening, van verschillende groottes. Er zijn er al ruim 130 gevonden, onder meer in Nederland [5] en België, maar de ware functie blijft tot op de dag van vandaag onbekend. Archeologen en historici tasten nog altijd in het duister over het doel van deze objecten. Dan komen amateurs graag helpen. Er zijn in de loop der tijd verschillende theorieën geopperd, maar geen enkele is bewezen [6]. Mysterieus, op z’n minst. 12, best een opvallend getal, het houdt maar niet op.

We gaan daarom maar eens 12 koekjes 12 minuten lang bakken in de oven. Wel koekjes uit de oude doos: wie wat bewaard heeft wat. Op een vergeeld stuk papier waar de foto ooit goudkleurige ietwat bolle koekjes liet zien met een donker randje. Gemaakt met onder andere de roomkaas MonChou. Ik vermoed dat het recept uit de eind jaren 70 of begin jaren 80 van de vorige eeuw komt. Waarschijnlijk uit de Tip.

We wilden platte koekjes, dus de bakpoeder weggelaten. En als roomkaas ‘Philadelphia original’ gekozen, want daar was nog wat van over in de koelkast. De roomkaas MonChou daarom niet gebruikt, ondanks dat het in het recept stond.

Nog niet opeten (voor 12 koekjes)

• 40 gram roomkaas, hier Philadelphia original
• 100 gram kristalsuiker
• 60 gram ongezouten roomboter
• 60 gram bloem
• 1 theelepel vanille-extract
• snufje zout

Aan het werk

Laat de roomboter op kamertemperatuur komen, of tot de roomboter zacht is. Philadelphia roomkaas is al zacht direct uit de koelkast.

Verwarm de elektrische oven voor op 180°C. Leg bakpapier op een bakplaat.

Doe de suiker en boter in een kom. Met een elektrische mixer mengen voor een paar minuten tot alles goed is gemengd en een licht gele kleur heeft gekregen. Wordt de kleur witter dan heb je te lang gemixed.

Spatel er de roomkaas, vanille-extract en bloem doorheen tot je een egaal mengsel hebt gekregen.

Uit de kom halen en in 12 even zware delen splitsen. Wegen helpt!

Poging 1

Ze lopen uit volgens het oude recept, maar toch eens kijken of het in 1 keer bakken lukt.

Draai balletjes van de stukken deeg en leg die op de bakplaat.

Bakken in de oven voor 12 minuten, tot de randen van de koekjes bruin zijn.

Tsja, toch te veel uitgelopen, die 12 koekjes in de oven. Ze zitten aan elkaar vast. Dat was niet de bedoeling.

Poging 2

Ze werden lekker gevonden, dus de volgende dag nog eens gemaakt.

Maar dan met maar 6 koekjes per batch. Dan nog steeds ver uit elkaar leggen, want bij de middelste 2 koekjes ging het alsnog bijna fout.

Resultaat

6 koekjes op een bakplaat werkt het best. En 2 x 6 = 12. 2 is speciaal, 12 is speciaal. Maar ook 6 is speciaal. Zo is 6 het kleinste perfecte getal, want de som van de delers van 6, te weten 1, 2 en 3, is weer 6. En hoger dan 6 kan je niet gooien met een dobbelsteen, D&D dobbelstenen buiten beschouwing latend.

De koekjes worden wat geler en de randen wat donkerder bij het afkoelen, dat komt vast omdat ze iets krimpen. Net als eerder gebeurde bij de La Viña’s Tarta de Queso.

De donkere randen zijn knapperig, zoals bij kletskoppen. De binnenkant is wat taaier. 1 van de huisgenoten vond tegelijkertijd knapperig en taai in 1 koekje een merkwaardige ervaring. Waarvan akte.

De smaak is heel apart. Je raadt niet dat er roomkaas is gebruikt. Maar het oude recept meldde dat al. Lekker, gebakken roomkaas.

Referenties

1. MIT-led team finds language without numbers, June 24, 2008. Laatst bezocht op 13 september 2026.
2. Bertrand Russell’s Proof of 1 + 1 = 2 in Principia Mathematica. Laatst bezocht op 13 september 2026.
3. Zoek zelf even op het internet. We gaan hier zeker geen reclame maken voor totaal niet nodige (en niet nuttige) cursussen. Duh.
4. Regelmatig twaalfvlak. Wikipedia. Laatst bezocht op 13 september 2026.
5. Oud Romeinse Twaalfhoek (Dodecaëder), Rijksmuseum van Oudheden. Laatst bezocht op 13 september 2026.
6. Wie kraakt het grote mysterie van de dodecaëder?  Via Belgica: Romeinen, Rust, Ruimte. Laatst bezocht op 13 september 2026.