Je kunt een cake qua vorm bewust laten mislukken. Je kunt ook de basisregels in acht nemen hoe een cake te maken die je kan presenteren als dessert tijdens een wat uitgebreider en iets formeler etentje. Want zeker tijdens feestdagen verzorgen wij traditioneel het toetje. En dat hoort elke keer een ander toetje te zijn. Een speciale cake dit keer, door de likeur uit de Alpen, veroverd in de zomervakantie. Dus dat werd eerst weer oefenen, voor een familie-maaltijd. Met de basisregels voor cake maken.

Een medebewoner herinnerde zich dus maanden later ’s avonds laat ineens die likeur uit Beieren. Of we die likeur al op hadden? Het antwoord was nee. Na de proeverij in een kast gezet. Kleine flesjes. Verdwenen naar de achtergrond achter nieuwe grotere flessen. Conclusie: we hebben eigenlijk teveel voorraadkasten.

Hij meldde meteen weer dat hij alcohol in een glas niet lekker vond, maar in een (cheese)cake wel. Aan mijn wederhelft werd vervolgens gevraagd om die avond nog de likeurflesjes klaar te zetten, zodat ik al bij het maken van het ontbijt de volgende ochtend op een niet mis te verstane manier de hint meekreeg om een (cheese)cake met likeur uit Beieren te maken. Samenspannen heet dat. Van die dingen.

Hoe wij kwamen aan die kleine flesjes likeur? In de zomer van 2025 waren wij in de Alpen op vakantie. Begonnen in het Duitse Inzell en dan al slingerend door de Beierse Alpen en het noordelijke deel van de Oostenrijkse Alpen om te eindigen bij de grootste waterval van de Rijn, de Rheinfall in Noord-Zwitserland.

Van te voren veel wandelroutes uitgestippeld en plekken waar we van het uitzicht konden genieten, om even bij te kunnen komen van de inspanningen van de bergwandelingen. Veel water inkopen voor onderweg tegen de hitte, dat was de gedachte. Maar dat bleek niet nodig.

Een paar dagen voor ons vertrek begon de ANWB te melden dat er erg veel regen zou gaan vallen in de Alpen [1]. En dat klopte. Waar in Nederland regen in de vorm van waterdruppels naar beneden komt, kwam het in de Alpen in de vorm van waterstralen naar beneden. Heel apart om mee te maken. Borden naast rivieren en riviertjes met de waarschuwing dat het water ineens meters kan stijgen. Van die dingen.

Droog begonnen boven de Beierse Alpen, net ten noorden van Inzell, waar we weer een aflevering van de Eberhoferkrimi serie zagen. Dat leverde in 2025 al de superlekkere Kaiserschmarrn op. Altijd opletten in den vreemde voor lekkere locale specialiteiten! Zelfs als je ze daar alleen op TV ziet en thuis verder moet speuren. Maar na die tussenstop in Inzell ging het mis qua regen.

Wandelingen daarom uit ons hoofd gezet en binnenactiviteiten uitgezocht. Niet moeilijk, want op de gedetailleerde wandelkaarten die wij kopen staan ook altijd de bijzonderheden die je kunt bezoeken langs de wandelroutes.

1 van die als bijzonder aangemerkte plekken was de winkel van Grassl, met aanpalend een klein distilleerderij museumpje [2]. De oudste bergdistilleerderij van Duitsland. Buiten erg nat, binnen alle nattigheid in glazen en aardewerken flessen. Die keuze was snel gemaakt. Bezoeken.

In de wel producerende bergdistilleerderij van Grassl maken ze gentiaanlikeur. Ze graven in de Alpen groeiende gentiaan planten uit, nemen een deel van de wortel en planten de gentiaan terug. Zo heb je een continue aanwas van gentiaanwortel en kan je elk jaar gentiaanlikeur maken.

Gentiaan is een inheemse plant in de Alpen. De gentiaanwortel heeft een intense bittere en aardse smaak. Blijkbaar heel geschikt om likeur mee te maken, want elk Alpenland heeft wel 1 of meer gentiaanlikeuren. Beieren dus ook.

De originele Gebirgs Enzian van Grassl wordt al ruim 330 jaar gedistilleerd. Het is een doorzichtige alcoholische drank. Het PR verhaal meldt dat het een oude familierecept is en dat de gentiaanlikeur 3 jaar rijpt in oude donkere tunnels in de bergen.

En daar kan je daarna desgewenst een extract van 29 kruiden in doen om een kruiden versie te verkrijgen.

De 0,35 liter drank bevattende flesjes likeur.

De Grassl Gebirgs Enzian heeft een sterkte van 40 volumeprocent aan alcohol. De Grassl Enzian Kräuter heeft een sterkte van 35 volumeprocent.

De meeste van de gebruikte kruiden groeien in de Alpen, maar niet allemaal. De 29 kruiden zijn uiteraard geheim, maar naar verluidt gaan alsem, engelwortel, melisse en arnica er zeker in. Allemaal kruiden die ik niet in de voorraadkast heb staan. De cake gaat anders smaken dan alle andere cakes die we ooit hebben gemaakt.

De kruidenversie van de likeur bevat overigens niet alleen pure lang gerijpte likeur. Het is een mengsel van lang gerijpte likeur en een maceraat, een extract van in hoogwaardige agrarische alcohol geweekte kruiden.

In de winkel stond hele kleine glaasjes met verschillende soorten gentiaanlikeur, om te proeven. Mijn wederhelft koos uiteindelijk de gekruide versie als de lekkerste. Ik de originele versie. En daarna kleine flesjes gekocht, niet de grotere. Verleiding weerstaan heet dat.

Dus dat we die flesjes gentiaanlikeur in onze voorraadkast hadden staan was absoluut het gevolg van het erg natte weer in Beieren in de zomer van 2025. Was het droog geweest, dan hadden wij van het bestaan van de winkel van Grassl nooit geweten, noch van het bestaan van gentiaanlikeur. Dan hadden we deze cake nooit gemaakt, laat staan op Reutel neergezet.

Nog niet opeten

• 200 gram tarwebloem
• ± 8 gram bakpoeder
• 175 gram ongezouten roomboter
• brokje ongezouten roomboter, voor het bakblik
• 40 milliliter Grassl Gebirgs Enzian
• 40 milliliter Grassl Enzian Kräuter
• 45 milliliter melk
• 100 gram rietsuiker
• 50 gram witte basterdsuiker
• 2 eieren

Gebruik van een bakblik met een diameter van 20 centimeter levert een cake die mooi hoog wordt in het midden.

Aan het werk (15 minuten + 60 tot 70 minuten)

Laat de boter en de melk op kamertemperatuur komen. De boter moet zacht zijn, maar niet te zacht.

Verwarm de elektrische oven voor op 160°C.

Meng de melk met de 2 likeuren.

Zeef de bloem en de bakpoeder in een kom en meng het goed door elkaar.

Voor een cake is het goed mengen van de boter en suiker heel belangrijk. Mix eerst op de laagste stand in een (andere) kom de boter voor 1 minuut tot deze zacht en romig is. Mix er vervolgens op de medium stand langzaam en beetje bij beetje de suiker bij. Het boter/suiker mengsel is klaar en zit vol met luchtbubbels als het volume is verdubbeld.

Voeg vervolgens één voor één de eieren toe. Mix op de laagste stand net zolang tot er een egaal mengsel is ontstaan en mix dan pas het volgende ei erdoorheen.

Meng er nu de helft van het bloem/bakpoeder mengsel en de helft van de likeurmengsel doorheen. Je ruikt de alcohol bij het toevoegen.

Als het een egaal mengsel is geworden, voeg er dan de rest van bloem/bakpoeder mengsel en het likeurmengsel bij. Niet langer mengen dan nodig is. Het resultaat is een plakkerig deeg.

Beboter de binnenkant van het bakblik. Leg bakpapier op de bodem en klem de bakring vast. Prik met een vork wat gaatjes in het bakpapier en druk het bakpapier op de beboterde bodem. De gaatjes zorgen ervoor dat de lucht onder het bakpapier kan ontsnappen.

Spatel het deeg in het geprepareerde bakblik en maak het oppervlak glad met de bolle kant van een natte lepel.

Bak in de oven voor ongeveer 70 minuten. Kijk vanaf 60 minuten of een houten satéprikker er droog uitkomt.

Resultaat

Eerst een half uurtje laten afkoelen. Dan krimpt de cake wat en kan je de rand van het bakblik makkelijker verwijderen. Dan is de cake nog een beetje warm.

Snij er dan punten vanaf. De proeverij kan beginnen.

Knapperige korst en smeuïg van binnen. De eerste hap is wennen werd gemeld; de cake is totaal anders van smaak dan andere cakes. Totaal niet meer bitter ook. Gewoon lekker. Andere zeiden heel apart en superlekker met een verrassende smaak. De drankjes zelf hebben een sterke smaak, zowel de blanke als die met kruiden. Hier is die scherpte weg. Een mooie ronde smaak blijft over. De gentiaanlikeur en de 29 verschillende kruiden hebben hun effect.

De volgende dag de andere helft opgegeten, op kamertemperatuur.

Ruikt nog steeds hetzelfde. Buitenkant is uiteraard niet meer krokant. De binnenkant is wat kleveriger geworden.

De smaak is nog net zo sterk. Door die nasmaak heb je nu veel meer het idee dat er alcohol in de cake zit.

De medebewoner die zich plots ’s avonds laat de likeur uit Beieren herinnerde, vroeg hoeveel likeurcakes we nog konden maken met de rest van de likeur in de kleine flesjes. Want hij vond het echt super smaken op dag 1, een nog warme likeurcake met een krokant jasje. 4 als aantal teruggemeld. Ok, dat is duidelijk werd gezegd. 1 familie-dessert, uiteraard, en nog 3 keer de volgende maand januari een gentiaanlikeur cake. De optimist.

Geen Beierse gentiaanlikeur van een bergdistilleerderij in huis? Geen nood, bijna elke drankwinkel in Nederland verkoopt wel een (Franse) gentiaanlikeur. Als je de niet-kruidige gentiaanlikeur niet kunt vinden, kan je altijd nog een gin proberen.

Mocht je toch nog cake over hebben op dag 3, dan kan je er natuurlijk altijd nog toasted pound cake van maken. Een toasted pound gentiaanlikeur cake!

Referenties

1. Noodweer en veel regen verwacht in Alpen, NOS.nl, 26 juli 2025. Laatst bezocht 12 december 2025.
2. Enzianbrennerei Grassl in Berchtesgaden. Laatst bezocht 12 december 2025.