Archief van
Categorie: Cake

Een 3-lagen boter-pecannoten cake

Een 3-lagen boter-pecannoten cake

Reacties 2 reacties

Bij thuiskomst na een korte even-weg-vakantie wachtte een leuke verrassing op ons. Een 3-layer butter-pecan cake, helemaal zelf gemaakt door de thuisblijvers. Een cake die ook flink wat tijd kost om te maken, te bakken en af te koelen.

Het was het waard, want hun versie van 3-layer butter-pecan cake was superlekker. Dat bevestigde zelfs de medeblogger, die 2 dagen na onze thuiskomst weer eens lekker voor ons kookte. Hij ontkwam niet aan het nuttigen van een stukje cake.

Vorig jaar was er bij thuiskomst al een slagroom-cheesecake uit de koelkast, nu een zelfgemaakte laagjes cake met frosting. Verrassing bij thuiskomst voor het 2e jaar op rij. Dan is het in Nederland een traditie.

Ze hadden op internet gezocht met de woorden fancy cakes, en deze butter-pecan cake was 1 van resultaten. Nu onthouden zoekmachines wat je eerder hebt gezocht, dus bij mij kwam deze versie van een butter-pecan cake niet bovendrijven. Wel heel veel andere voorbeelden. Link niet gekregen van de huisgenoten – Alright then. Keep your secrets. – maar niet veel later kreeg ik toch hun versie van het recept toegestuurd.

Veel pecannoten en een ruime hoeveelheid roomboter, dat was na lezing meteen duidelijk. En heel erg veel suiker, dat ook.

Pecannoten zijn inheems in de VS en Noord-Mexico. De combinatie met boter is ontstaan in het zuidelijke deel van de VS. Dat het dan tegenwoordig veel pecannoten en boter is maakt het in mijn gedachten ook meteen Amerikaans. Dat veel op de borden werd nog eens bevestigd door vrienden die een reis door Amerika maakten.

Meestal wordt voor een gelaagde cake het biscuitgebak in 1 stuk gebakken en dan horizontaal doorgesneden. Hier gaat het anders. Het recept meldde dat de cake in 3 bakblikken tegelijkertijd moest worden gebakken. Dat probeerden de thuisblijvers dus ook. Alleen, we hebben maar 2 bakblikken met een diameter van 9 inch, de totale baktijd werd door de 3e cakelaag meteen 2 keer zo lang. Dat geeft wel tijd om de frosting te maken.

Ze waren zelf wel kritisch op hun eigen resultaat. Ze vonden de frosting-laag bovenop veel te dik en hard. En daardoor te zoet. Her overheerste de smaak van boter en pecannoten te veel. Hoe weet je hoeveel voor de buitenlaag over te houden als je de binnenlagen eerst moet doen? Bij poging 1 heb je die ervaring niet. Simpel.

Maar goed, wat simpele wiskunde had hen hier kunnen helpen, maar ze deden het op gevoel. Geen angst om iets fout te doen. Experimenteren en leren. Geweldig. De frosting-lagen binnenin de cake waren volgens hen precies goed, en die waren inderdaad heel lekker.

En ze verbaasden zich tijdens het maken over hoeveel poedersuiker roomboter wel niet kan opnemen.

Met hun toestemming, en met hun foto’s, hier de thuisblijvers versie van de 3-layer butter-pecan cake gepresenteerd.

…

Lees Meer Lees Meer

Kaneelcake met koffie en gember, en vanille-ijs

Kaneelcake met koffie en gember, en vanille-ijs

Reacties 2 reacties

Naar verluidt kan je tijdens een hittegolf beter hete thee drinken dan koud ijs eten, om af te koelen via transpireren. Maar ja, ijs is wel erg lekker bij warm weer. Raketjes!

Roomijs en cake is bij ons een traditionele combinatie. Roomijs uit de vriezer, dat hadden we. De cake moest nog wel worden gemaakt. Onze oven staat in de bijkeuken. Die hitte kon meteen naar buiten, zonder de rest van het huis nog verder op te warmen, ook tijdens een hittegolf.

Cake dus. Echter, geen vanille-stokje of vanille-extract in huis. En dat is toch vervelend als je net hebt bedacht dat je een kaneelcake met vanille erin wilt maken. Dan maar iets anders eraan toevoegen. Maar wat?

Het was nog redelijk vroeg in de ochtend. De koffie was net vers gezet. Ochtend koffie, dus sterk. En sinds we het recept voor koffie in de spaghettisaus van Sainsbury’s hebben getest, gebruiken we af en toe koffie als ingrediënt in maaltijden. Af en toe, want ruim voor het avondeten is de koffie echt al op. Daarom meteen een beetje koffie uit de thermoskan geschonken en laten afkoelen tot kamertemperatuur. Zodat het later koud met de eieren kan worden vermengd.

Koffie. Er moet ooit iemand hebben gedacht, laat ik die rode en/of gele koffiebessen nu eens lang in de zon laten drogen. En daarna de 2 bonen per bes lang en langzaam laten branden, vervolgens stuk malen en er heet water opgieten. Om het op te drinken. Best gek toch. Die iemand moet heel veel vrije tijd hebben gehad.

Arabica en Robusta zijn de soorten koffiebonen die het meest gebruikt worden om koffie van te maken. De experts melden dat Arabica milde en fruitige smaken en aroma’s heeft. Robusta bonen leveren een stevige bittere smaak en sterke aroma’s. Omdat gemalen koffie meestal mixen zijn van de Arabica en Robusta soorten, smaakt koffie van iedere fabrikant anders, maar in ieder geval tinten bitter, zoet en soms ook nog wat nootachtig. En net als wijnliefhebbers, proeven echte koffiekenners er nog een hele trits aan andere smaken in.

Wij gebruiken sterke koffie vooral in hartige maaltijden. Het voegt dan iets toe. Koffie als een extra specerij. Maar koffie kan ook in een dessert. Denk aan tiramisu. Of zoals hier, in een cake.

Wat nog meer toevoegen? Kaneelcake was al besloten. Dunne plakjes verse gember, dat gebruiken we regelmatig in verse thee, met kaneelstokjes. De combi werkt gewoon. Daarom die combi, maar nu in poedervorm, gebruikt in een cake.

Daarom, kaneelcake met koffie en gember, en vanille-ijs.

…

Lees Meer Lees Meer

Mierzoete Griekse portokalópita, of toch niet?

Mierzoete Griekse portokalópita, of toch niet?

Reacties 2 reacties

Zo af en toe krijg ik van huisgenoten een foto toegestuurd van een gerecht of een papier overhandigd met een recept. Soms vergezeld door de vraag of ik het alsjeblieft een keer wil maken, soms ohne worte. Maar in beide gevallen is de bedoeling duidelijk. Jij maakt het, wij eten het op. Nu vind ik niet alle gekregen recepten even interessant om te maken. Sommige blijven daardoor liggen.

En zo eten we dingen die ik zelf waarschijnlijk nooit zou hebben uitgezocht. Smaken verschillen, en dat kan zeer nuttig zijn. Je krijgt zo veel meer eet-variatie in huis. Het zijn wel regelmatig recepten voor cakes en desserts. Nu houd ik niet zo van zoet. 1 van de redenen dat ik in zelfgemaakte koekjes en cakes zo min mogelijk suiker probeer te verwerken. Aan kleine stukjes, om te proeven, heb ik vaak al genoeg. Daar denken de medebewoners heel anders over. Dus alles komt elke keer weer helemaal op.

Een manier om een gegeven recept altijd te laten maken is het als vaderdagcadeau te geven. Dan is er een soort van morele plicht om een gegeven paard niet in de bek te kijken en het recept te maken. Dat hebben ze inmiddels goed door. Het worden steeds vaker heel bewerkelijke recepten die worden gegeven. Dan sta je zo lang in de keuken dat het op een vrije dag of in het weekend moet gebeuren.

Dat bewerkelijke op Vaderdag gekregen recept was dit keer voor een Griekse sinaasappelcake; portokalópita. Best goed gekozen naam want het Griekse portokali + pita = sinaasappel + taart in het Nederlands. Taart dan wel in de ruimste zin van het woord. 1 van de gevers had het in Cyprus gegeten met aardbeien erin. Die was mierzoet en heette vast anders. Mijn wederhelft heeft het ooit in Griekenland gegeten, tijdens een interrail tocht. Kortom, via hun herinnering hadden ze een voorsprong want de andere 2 bewoners hadden het nooit gegeten. Maar het zelf maken werd aan mij gegund.

Het is wel een beetje merkwaardige cake. Want er gaan gedroogde filodeeg-linten in. Wie bedenkt nou zoiets denk ik dan meteen. Geboren als een geintje in een oude Griekse taverne, in een kapēleion? De overlevering zegt iets anders. Het zou teruggaan tot Byzantijnse tijden, omdat toen sinaasappelen werden aangeplant op Kreta. Dat er filodeeg inzit en geen bloem of tarwe zou dan komen omdat de (thuis)koks het deeg dat overbleef van het maken van panakopita, een spinazietaart, of tiropita, een kaastaart niet wegwilden gooien. Mooi verhaal, ook al omdat wij ook proberen geen eten weg te gooien: restjes! Maar niet erg geloofwaardig gezien de hoeveelheid filodeeg die nodig is. Een beetje ervaren kok weet toch wel hoeveel deeg er voor een panakopita of een tiropita moet worden gemaakt?

Met de gift kwam de melding dat het mierzoet was. Net als bij Turkse baklava en Mrs Pettigrew’s citroen cake gaat er, meteen nadat de taart heet uit de oven komt, warme siroop overheen. Hier een siroop met sinaasappelsmaak, uiteraard.

Ook even rondgekeken op het internet, en inderdaad, er gaat veel suiker in, echt heel veel suiker. De meeste recepten gaan voor 600 en 700 gram suiker, met een enkeling die er ‘maar’ 400 gram suiker in doet, en uitschieters tot wel 800 gram suiker. We gaan hier een waarschijnlijk nieuw laagterecord neerzetten. ‘Slechts’ 200 gram suiker in totaal. 100 gram gaat in de taart en 100 gram gaat in de siroop. Eens kijken of het dan nog mierzoet is. Hopelijk niet!

…

Lees Meer Lees Meer

Cake met gentiaanlikeur uit een Beierse bergdistilleerderij

Cake met gentiaanlikeur uit een Beierse bergdistilleerderij

Reacties 2 reacties

Je kunt een cake qua vorm bewust laten mislukken. Je kunt ook de basisregels in acht nemen hoe een cake te maken die je kan presenteren als dessert tijdens een wat uitgebreider en iets formeler etentje. Want zeker tijdens feestdagen verzorgen wij traditioneel het toetje. En dat hoort elke keer een ander toetje te zijn. Een speciale cake dit keer, door de likeur uit de Alpen, veroverd in de zomervakantie. Dus dat werd eerst weer oefenen, voor een familie-maaltijd. Met de basisregels voor cake maken.

Een medebewoner herinnerde zich dus maanden later ’s avonds laat ineens die likeur uit Beieren. Of we die likeur al op hadden? Het antwoord was nee. Na de proeverij in een kast gezet. Kleine flesjes. Verdwenen naar de achtergrond achter nieuwe grotere flessen. Conclusie: we hebben eigenlijk teveel voorraadkasten.

Hij meldde meteen weer dat hij alcohol in een glas niet lekker vond, maar in een (cheese)cake wel. Aan mijn wederhelft werd vervolgens gevraagd om die avond nog de likeurflesjes klaar te zetten, zodat ik al bij het maken van het ontbijt de volgende ochtend op een niet mis te verstane manier de hint meekreeg om een (cheese)cake met likeur uit Beieren te maken. Samenspannen heet dat. Van die dingen.

Hoe wij kwamen aan die kleine flesjes likeur? In de zomer van 2025 waren wij in de Alpen op vakantie. Begonnen in het Duitse Inzell en dan al slingerend door de Beierse Alpen en het noordelijke deel van de Oostenrijkse Alpen om te eindigen bij de grootste waterval van de Rijn, de Rheinfall in Noord-Zwitserland.

Van te voren veel wandelroutes uitgestippeld en plekken waar we van het uitzicht konden genieten, om even bij te kunnen komen van de inspanningen van de bergwandelingen. Veel water inkopen voor onderweg tegen de hitte, dat was de gedachte. Maar dat bleek niet nodig.

Een paar dagen voor ons vertrek begon de ANWB te melden dat er erg veel regen zou gaan vallen in de Alpen [1]. En dat klopte. Waar in Nederland regen in de vorm van waterdruppels naar beneden komt, kwam het in de Alpen in de vorm van waterstralen naar beneden. Heel apart om mee te maken. Borden naast rivieren en riviertjes met de waarschuwing dat het water ineens meters kan stijgen. Van die dingen.

Droog begonnen boven de Beierse Alpen, net ten noorden van Inzell, waar we weer een aflevering van de Eberhoferkrimi serie zagen. Dat leverde in 2025 al de superlekkere Kaiserschmarrn op. Altijd opletten in den vreemde voor lekkere locale specialiteiten! Zelfs als je ze daar alleen op TV ziet en thuis verder moet speuren. Maar na die tussenstop in Inzell ging het mis qua regen.

Wandelingen daarom uit ons hoofd gezet en binnenactiviteiten uitgezocht. Niet moeilijk, want op de gedetailleerde wandelkaarten die wij kopen staan ook altijd de bijzonderheden die je kunt bezoeken langs de wandelroutes.

1 van die als bijzonder aangemerkte plekken was de winkel van Grassl, met aanpalend een klein distilleerderij museumpje [2]. De oudste bergdistilleerderij van Duitsland. Buiten erg nat, binnen alle nattigheid in glazen en aardewerken flessen. Die keuze was snel gemaakt. Bezoeken.

In de wel producerende bergdistilleerderij van Grassl maken ze gentiaanlikeur. Ze graven in de Alpen groeiende gentiaan planten uit, nemen een deel van de wortel en planten de gentiaan terug. Zo heb je een continue aanwas van gentiaanwortel en kan je elk jaar gentiaanlikeur maken.

Gentiaan is een inheemse plant in de Alpen. De gentiaanwortel heeft een intense bittere en aardse smaak. Blijkbaar heel geschikt om likeur mee te maken, want elk Alpenland heeft wel 1 of meer gentiaanlikeuren. Beieren dus ook.

De originele Gebirgs Enzian van Grassl wordt al ruim 330 jaar gedistilleerd. Het is een doorzichtige alcoholische drank. Het PR verhaal meldt dat het een oude familierecept is en dat de gentiaanlikeur 3 jaar rijpt in oude donkere tunnels in de bergen.

En daar kan je daarna desgewenst een extract van 29 kruiden in doen om een kruiden versie te verkrijgen.

De 0,35 liter drank bevattende flesjes likeur.

De Grassl Gebirgs Enzian heeft een sterkte van 40 volumeprocent aan alcohol. De Grassl Enzian Kräuter heeft een sterkte van 35 volumeprocent.

De meeste van de gebruikte kruiden groeien in de Alpen, maar niet allemaal. De 29 kruiden zijn uiteraard geheim, maar naar verluidt gaan alsem, engelwortel, melisse en arnica er zeker in. Allemaal kruiden die ik niet in de voorraadkast heb staan. De cake gaat anders smaken dan alle andere cakes die we ooit hebben gemaakt.

De kruidenversie van de likeur bevat overigens niet alleen pure lang gerijpte likeur. Het is een mengsel van lang gerijpte likeur en een maceraat, een extract van in hoogwaardige agrarische alcohol geweekte kruiden.

In de winkel stond hele kleine glaasjes met verschillende soorten gentiaanlikeur, om te proeven. Mijn wederhelft koos uiteindelijk de gekruide versie als de lekkerste. Ik de originele versie. En daarna kleine flesjes gekocht, niet de grotere. Verleiding weerstaan heet dat.

Dus dat we die flesjes gentiaanlikeur in onze voorraadkast hadden staan was absoluut het gevolg van het erg natte weer in Beieren in de zomer van 2025. Was het droog geweest, dan hadden wij van het bestaan van de winkel van Grassl nooit geweten, noch van het bestaan van gentiaanlikeur. Dan hadden we deze cake nooit gemaakt, laat staan op Reutel neergezet.

…

Lees Meer Lees Meer

Eccles cakes met rozijnen en cranberry’s

Eccles cakes met rozijnen en cranberry’s

Reacties 3 reacties

Eccles cake. Het Engelse woord cake werd vroeger ook gebruikt om een stuk brood met extra ingrediënten aan te duiden. Die betekenis heeft het in Engeland in Eccles cake behouden.

Hier Eccles cake geserveerd op een handgeschilderd ovaal bord uit de jaren 70 van de vorige eeuw, met daarop Haddon Hall in Derbyshire, gemaakt door English Ironstone Tableware uit Staffordshire. Klassieke cakejes op een klassiek blauw-wit bord. Zoiets als Delfts Blauw, maar dan anders.

Een pasteitje met de naam Eccles cake is al heel oud, waarschijnlijk al bekend in de middeleeuwen, uit het plaatsje Eccles. Eccles cakes werden vooral veel gegeten op religieuze feestdagen. Volgens de legende verbood in 1650 de puriteinse Oliver Cromwell toen hij aan de macht was, of het parlement, het eten van onder andere luxueuze krenten pasteitjes, en daarmee het eten van Eccles cakes, juist door die religieuze connectie. Eccles cakes werden weer populair aan het eind van de 18e eeuw toen James Birch ze begon te verkopen in zijn winkel in Eccles.

Eccles cakes hebben geen beschermde status, iedereen mag ze overal maken en verkopen onder de naam Eccles cakes. En omdat ze heel populair zijn, wordt dat in Groot-Brittannië ook gedaan. Het gevolg? Er zijn heel veel recepten, waar ook veel verschillende ingrediënten inzitten. Er zijn er die helemaal geen rozijnen gebruiken, maar alleen krenten als gedroogd fruit. Er zijn er die andere gedroogde fruitsoorten toevoegen, of schillen van citroen en/of sinaasappelen, en kruiden zoals kaneel, nootmuskaat en/of piment. Die ingrediënten lezen veel meer als de inhoud van een zoete mincemeat pie, een pasteitje zonder vlees. Maar een Eccles cake is juist geen variant van een mincemeat pie.

Tijd om een virtueel bezoek te brengen aan de fabriek ‘Lancashire Eccles Cakes’. Niet in Eccles gevestigd maar in Manchester. Die fabrieksnaam is wel apart en verwijst naar het verleden. Want Manchester ligt niet (meer) in wat nu Lancashire heet. Lancashire beperkt zich sinds 1974 tot een niet stedelijk gebied noordwestelijk van Manchester. Als Eccles cake ooit een D.O.P. status krijgt moet de fabriek ruim 8 kilometer naar het westen verhuizen, naar Eccles.

In die fabriek maken ze naar verluidt 600.000 cakes per week, met de hand, in kleine vormen aan een lopende band. En daar zegt men toch echt dat de vulling uit maar 4 ingrediënten bestaat: rozijnen, Vostizza krenten (uit Griekenland), suiker (korrelig en licht bruin van kleur) en boter.

Geen mince pie, maar Eccles cake. Met rozijnen voor de zoete smaak en cranberry’s voor de wat fris-zure smaak. Die smaak hebben de krenten ook. Vervangen kan zonder problemen, vinden wij. Een eigen draai aan Eccles cake.

…

Lees Meer Lees Meer

Cake met verse gember en gecondenseerde melk

Cake met verse gember en gecondenseerde melk

Reacties 3 reacties

Een deel van ons huishouden is dol op Britse detectives en de Tatort krimi serie die zich in Münster afspeelt. Niet altijd de detectives uit de Scandinavische landen. Want zo, daar kan je flink somber van worden als je daar een uurtje naar kijkt.

Die Tatort uit Münster heeft zelfs leuke humor! Er worden helaas maar 2 afleveringen per jaar gemaakt, behalve in 2021 (1) en 2022 (3), vast door corona. Maar wel inmiddels al ruim 20 jaar lang met dezelfde acteurs, die duidelijk lol aan de serie beleven.

Tijdens 1 van die Britse detectiveafleveringen zat een politiemedewerkster aan een bureau cake te eten. Toen daar wat van werd gezegd meldde ze simpel: “I am on a cake break“. Oren meteen gespitst, want ik was zelf met andere dingen bezig.

Met die zin was op de TV de kous meteen af, men ging verder met politiewerk. Bij mij was het juist de reden om even te vragen of de digitale opname een stukje kon worden teruggespoeld. Dat mocht, want het ging over eten. En ze zei het echt, “I am on a cake break“. Inspiratie 1. Hoe lang die break duurde werd niet duidelijk: 1 plak cake, of een hele lunchtijd, of tot de cake op was … .

Inspiratie 2 was de Jamaican Ginger Cake, die niet in Jamaica is uitgevonden, maar in Engeland. Inspiratie 3 was een ietwat vreemd verzoek van rondlopende kinderen.

…

Lees Meer Lees Meer

Een lembas recept hoort erbij

Een lembas recept hoort erbij

Reacties 3 reacties

Het boek The Lord of the Rings van J.R.R. Tolkien, verschenen in 3 delen in de jaren 50 van de vorige eeuw, werd in 1997 in Engeland verkozen tot het beste fictie boek van de 20e eeuw, door klanten van boekhandel Waterstones en kijkers van Channel 4. Tot wanhoop van een aantal literaire deskundigen. Die houden dan mogelijk juist weer van simpelere verhaallijnen en dunnere boeken. Want The Lord of the Rings heeft diepgang onder andere door de vele doorkijkjes naar het verleden (o.a. verteld in The Silmarillion, verschenen in 1977) en is complex door de vele verhaallijnen, die regelmatig uiteengaan en soms ook weer samenkomen. En ja, het is ook dik, maar ook na herlezing kan de enige juiste conclusie alleen maar zijn dat het eigenlijk niet dik genoeg is. Gelukkig is er de 12-delige boekenreeks History of Middle-earth.

Prachtig boek, inmiddels in ons huis door iedereen (meerdere keren) in het Engels gelezen. Met de Nederlandse vertaling door Max Schuchart naar ‘In de Ban van de Ring’ (verschenen in 1957) is overigens niets mis. En ook nog eens de allereerste vertaling van The Lord of the Rings ter wereld. Conclusie na de eerste lezing door de jongere huisgenoten: “Heel speciaal, toch wel anders dan de films.” De enige vraag die nog beter moet worden beantwoord dan tot nu toe is gedaan in boeken en op het internet, is waarom de adelaars de ring niet simpelweg in Mount Doom wierpen. Een ander antwoord graag dan als ze dat hadden gedaan bestond het boek niet.

De reisgenoten legden in The Lord of the Rings te voet grote afstanden af. In Lothlórien, een Elven-domein, kregen ze voor hun vertrek dunne brood/cake/koekjes mee als voedsel voor onderweg. Tolkien omschrijft ze in het boek als very thin cakes en meldt dat de Elven het lembas of waybread noemden. De cakes, ingepakt in bladeren van de mallorn boom, bleven vele dagen zoet en knapperig. 1 stuk was voldoende voor een mens om een hele dag te lopen.

Britten noemen onze Nederlandse rechthoekige zoete cake ook cake, maar cake heeft in de Engelse taal nog wel meer betekenissen. 1 daarvan is dat cake een broodachtig voedsel is, gemaakt van deeg, vaak zonder gist, en gebakken in kleine platte vormen. Tolkien noemde corn als ingrediënt, en daarom maken mensen in de VS wel lembas van mais. Maar dat is niet correct. Corn refereert in het Engels naar die graansoort die dominant is in een bepaalde regio. In Engeland is dat tarwe. Tolkien was een Engelsman, tarwe it is. Tolkien schreef dat lembas van buiten lichtbruin gekleurd was en van binnen roomkleurig.

Lembas duidt daarmee op een cake-bread, brood zonder gist, hier in een platte koekjes vorm, gemaakt van tarwe en zodanig gebakken dat het ze knapperig zijn. Ze zijn ook zoet volgens de Elfen; er moet wel iets als suiker of honing in zitten.

…

Lees Meer Lees Meer

Een welvaartsbroodje: schaamteloos rijke brioche

Een welvaartsbroodje: schaamteloos rijke brioche

Reacties 2 reacties

Brioche broodjes maak je van goede meel met gist, eieren en roomboter. Daarmee zijn ze rijker dan gewoon brood. Ook duurder dan gewoon brood. Brioche is luxe. Schaamteloze luxe, door de eeuwen heen. Brioche komt in vele vormen, net als gewoon brood. De mooiste vind je op Sicilië, brioscia cû tuppu, en in Frankrijk, brioche à tête (ook wel brioche parisienne genoemd). Bolle brioches met een klein extra bolletje erbovenop. Op Sicilië los gebakken, in Parijs in een kleine ronde bakvorm, in een muffinblik kan ook. In Parijs gemaakt met nog meer eieren en boter, nog rijker dan de Siciliaanse variant.

In 1404 komt het woord brioche naar verluidt voor het eerst voor, in Frankrijk volgens de Le Trésor de la Langue Française informatis. Daarin wordt het gelinkt aan de plaats Rouen. In 1611 verschijnt in Engeland van de hand van de lexicograaf Randle Cotgrave, A Dictionarie of the French and English Tongues. Daarin staat Brioche: f. A breake for hempe; also, a rowle, or bunne, of spiced bread: Norm. 2 betekenissen: brioche heeft iets te maken met het breken van hennep, om de houtdelen te splitsen van de vezels, en een rol of klein bolletje gekruid brood. Het woord brioche zoals we het nu gebruiken komt waarschijnlijk van het Normandische brier, gekneed brood waar je stukken vanaf breekt. Dat komt goed uit met de al genoemde plaats Rouen, want die ligt in Normandië. En dat afbreken dat doen we nog steeds. Het kleine bolletje bovenop moet als eerste afgescheurd worden.

Er wordt wel eens beweerd dat Marie Antoinette, de Oostenrijkse vrouw van de Franse koning Louis XVI, heeft gezegd “Qu’ils mangent de la brioche“, te vertalen als ‘laat ze brioche eten’. Gezegd ten tijde van 1 van de hongersnoden, voor het gewone volk dan wel te verstaan. Dat zij dat heeft gezegd is hoogst onwaarschijnlijk. Maar het feit dat iemand bedenkt dat als er geen gewoon brood is men luxe brioche’s kan eten zegt wel iets over de beleving binnen de koninklijke kringen. Echt contact met de burgers was er niet. Genoeg kiemen in 1789 voor de Franse revolutie. De frase heeft de tand des tijds wel overleeft, maar dan in de Angelsaksische vorm: “let them eat cake“.

Bij de oude Romeinen hadden ze dat beter in de smiezen. Geef ze panem et circenses, brood en spelen, schreef de dichter Juvenalis al in het begin van de 2e eeuw. Een verwijzing naar het graan dat gratis werd uitgedeeld aan Romeinse burgers vanaf het jaar 123 BC en tevens naar de vele gladiatorengevechten. Geen brood – geen eten – is vragen om moeilijkheden als machthebber(s). Elke generatie vergeet wat de generaties daarvoor hebben geleerd.

Ook in de moderne tijd heeft brioche zijn waarde. Duitsland bijvoorbeeld, is een land dat bekend staat ook om zijn zure brood en ingemaakte zure ingrediënten. Als je vroeger in de Duitse campingwinkel stond, geen zuur brood lustte en toch wilde ontbijten, dan was je blij als er de zoetere brioches waren. Dan werd je vanzelf fan van dat zoetere broodje. Al was dat na 2 weken ook wel weer over zijn glans heen.

Dat je gewoon luxe brioches kan maken, dat is ook een verworvenheid van onze tijd. Het brood hebben we daarmee al. Waar blijven de spelen?

…

Lees Meer Lees Meer

Een Nederlandse beukennotencake

Een Nederlandse beukennotencake

Reacties 3 reacties

Herfst. Het is weer tijd voor zelf geraapte bosvruchten.

Geïnspireerd op pinolata, een Italiaanse pijnboompittencake (pino betekent pijnboom), en Nederlandse beukennootjes. Een faggiolata? (Want faggio betekent beuk.) Beukennotencake. Over 1 ding zijn de oud-Romein Plinius en ik het namelijk helemaal eens: beukennoten zijn heel erg lekker.

Zoals eerder geschreven, beukennoten zijn in mijn omgeving niet te vinden. Geen nood, bij familie staan ze om de hoek. Maar toen we een keer terugreden van boven het IJ, via de A9 dit keer, hebben we een tussenstop gemaakt in het Amsterdamse Bos. Even een stuk wandelen. En dat bos staat tjokvol met beuken, naast vele andere boomsoorten. (Maar helaas is de tamme kastanje nauwelijks aanwezig anders hadden we die vruchten meteen meegenomen – zie onder.)

Het Amsterdamse Bos is een aangelegd bos. Tussen 1934 en 1940 werkten naar verluidt 20.000 mensen aan de aanleg. Niet helemaal vrijwillig, want in die jaren van grote werkloosheid werd de aanleg van het bos aangewezen als werkverschaffingsproject. Was je werkloos, dat had je toch ineens werk. Met als betaling een uitkering, dat wel. Het Amsterdamse bos is niet alleen bos. Er is ook veel water en grasland. Gevarieerd aangelegde vrije natuur, om in te recreëren.

Genoeg parkeerplaatsen aan de randen. Veel auto’s, maar het bos is zo groot dat je andere mensen in de herfst nauwelijks tegenkomt. Eenmaal in het park zie je terug dat het is ontworpen met de Engelse landschapsstijl in het achterhoofd. Door het vele water blijf je over bruggen lopen. Daarvan zijn er 67 van de hand van architect Piet Kramer. De bruggen zijn allemaal verschillend. Voor een deel zelf te ontdekken door de zogeheten bruggenroute te lopen. Daar is meer tijd voor nodig dan een tussenstop langs de A9 oplevert.

Grote trekpleisters zijn de Schotse Hooglanders. Wisten we niet, maar we kwamen ze wel tegen. Toch nog maar een stukje omgelopen naar de parkeerplaats.

In het Amsterdamse Bos staan zowel jonge als oudere beukenbomen. Ze kunnen wel meer dan 200 jaar oud worden. Dat is handig want beukennoten krijgen ze pas als ze ongeveer 50 jaar (of ouder) zijn. Beukennoten zoeken doe je daarmee onder hoge bomen met een dikkere stam. Sinds de aanleg van het Amsterdamse Bos zijn ruim 80 jaar voorbij gegaan: er zijn beukennoten bij de vleet, vooral in mastjaren.

…

Lees Meer Lees Meer

Fruitig biscuitgebak mét pistachenootjes

Fruitig biscuitgebak mét pistachenootjes

Reacties 2 reacties

Het is weer die tijd van het jaar en uiteraard mochten wij weer opdraven voor het toetje van het familiediner. De ongeschreven wet blijft dat het elk jaar iets nieuws moet zijn. Dit keer een beetje gesjoemeld. Biscuitcake/biscuitgebak is niet bepaald nieuw in ons huishouden, maar fruitig biscuitgebak tijdens een familiediner wel. Het recept voor biscuitgebak is bekend, succes gegarandeerd.

Biscuitgebak bevat vaak een dikke laag vulling. Hier heb ik voor de vulling voor een dunne laag citroen curd gekozen, voor de friszure smaak als contrast voor de zoetere cake smaak.

De topping bestaat vooral uit fruit, met een beetje verse kaas zodat het fruit blijft liggen. Je kunt ook slagroom gebruiken, maar in deze tijd eten we toch al te veel … .

…

Lees Meer Lees Meer