Archief van
Categorie: Ei

Gebakken rijst met snijbonen en omelet

Gebakken rijst met snijbonen en omelet

De terugkerende lezer op Reutel heeft allang door dat ik met Reutel in het reine probeer te komen met de groenten en gerechten uit mijn jeugd. De voorbeelden zijn legio: spruitjes, tomaten, hutspot, champignons, bloemkool, andijvie en niet te vergeten: snijbonen. Over de vele maaltijden slabonen hoorde je mij echter nooit klagen. Nog steeds zijn slabonen een van mijn favoriete groenten.

Wie nu denkt dat mijn jeugd kommer en kwel was als het gaat om eten, slaat de plank volledig mis. Ik heb geweldige herinneringen aan zuurkool met rookworst of krabbetjes, stampot rauwe andijvie, de zondagse maaltijden met nasi van de slager en een kippenpoot of de zaterdagse pannenkoeken, balkenbrij of zelfgebakken patat. De sucadelapjes, zo mals, of de gehaktballen. Zelfgemaakte erwtensoep en groentesoep. Bietjes en rode kool at ik ook graag. En zo zijn nog genoeg dingen te verzinnen die ik met veel plezier at.

Met snijbonen was er echter iets wonderlijks aan de hand. Want, wie kent het niet, de gietijzeren snijmachine die aan de keukentafel werd bevestigd, waarna de snijbonen in dunne reepjes werden gesneden. Elke keer weer een leuk klusje waar ik regelmatig mee mocht helpen. En dan een uur later de teleurstelling als diezelfde snijbonen op mijn bord lagen. Hoe een kinderbrein werkt. Van extase naar diepe teleurstelling in een zucht. Ik hield namelijk helemaal niet van snijbonen. Vooral het mondgevoel vond ik vreselijk en daarmee smaakten die boontjes natuurlijk ook niet lekker.

Maar een volgende keer stond ik weer met het grootste plezier die snijbonen te snijden. Nietsvermoedend.

Vanaf mijn studietijd heb ik snijbonen heel lang links laten liggen. Dankzij Fuchsia Dunlop ben ik weer begonnen met het eten van snijbonen, roergebakken uiteraard. Ik zal het recept nog eens plaatsen. Onderstaand recept bedacht ik in coronatijd, toen boodschappen doen lang niet altijd vanzelfsprekend was.

Het is eenvoudig en heel smaakvol. …

Lees Meer Lees Meer

Taugé soep met gochujang-enoki-omelet

Taugé soep met gochujang-enoki-omelet

Flammulina filiformis is beter bekend als enoki. In het Mandarijn wordt de paddenstoel gouden naald paddestoel genoemd (jīnzhēngū 金針菇”) en in het Japans enokitake. De paddestoel wordt vooral in soepjes gebruikt. Of, zoals hier, in de Sichuan hotpot. Het is misschien wel de ‘liefste’ paddenstoel. Delicaat, zacht en nootachtig van smaak.

Er is een duidelijk verschil in uiterlijk tussen wilde en gekweekte enoki, aangezien de gekweekte enoki niet aan licht wordt blootgesteld, wat resulteert in witte of bleke vruchtlichamen met lange stelen en kleine hoedjes. Ze worden in lagen afgesneden en vervolgens verkocht in kleine bundels van 100 gram. De prijs van enoki is al jaren net boven de €1. Ik neem bij bezoek aan de toko vaak een pakje mee, aangezien het in de koelkast zeker een week of anderhalf goed blijft.

Taugé daarentegen heeft helemaal geen lange houdbaarheid en moet zo snel mogelijk verwerkt wordt. Als taugé begint te ruiken en slijmerig begint te worden, gooi het dan maar weg. Kijk ook in de winkel goed. Voorverpakte taugé moet droog zijn. Natte taugé is foute boel.

Taugé is voor mij de reden om af en toe een loempia te eten. Hoe meer taugé in de loempia, hoe liever ik het heb. Lekker met gebakken rijst ook of met noedels. In het laatste geval ook een goede mogelijkheid om groente in de maaltijd te verstoppen. Handig met kleine kinderen…

In theorie kun je taugé rauw eten, maar zoals met alle kiemgroenten bestaat de kans op besmetting met bijvoorbeeld Salmonella of E coli. Dus altijd goed wassen en vervolgens blancheren. Of meebakken in de wok. Ik eet ze het liefst beetgaar, als de kiemwortel niet meer spierwit is maar licht glazig. Het heeft dan nog een perfecte bite.

Na een copieuze Indiaase maaltijd, was het een dag later nog uitbuiken. En wat doen we dan? Juist, een soepje. Koken met wat je in huis hebt. Die taugé was eigenlijk bedoeld voor een rijstmaaltijd, maar kan prima in een soep. Een saoto was wellicht iets teveel van het goede, dus maar iets nieuws bedacht. …

Lees Meer Lees Meer

Koken voor kinderen: egg in a hole with a hat

Koken voor kinderen: egg in a hole with a hat

Er waren wat jongere mensen op bezoek. Tijd voor een leuk lunchgerechtje.

Een eenvoudig gerechtje met veel smaak dat er ook nog eens leuk uitziet: ei in een gat in een boterham, met een hoed.

Ik ken geen ander gerechtje dat met zoveel namen is vereerd. Ei in een gat, ei in een mandje en gebakken ei in een broodje zijn enkele voorbeelden van de namen.

Rooster je de weggenomen stukjes brood mee en leg je die daarna op het ei, dan heet het gerechtje ineens egg with a hat.

Egg with a hat wordt op internet vaak toegeschreven aan de beroemde kok Fannie Farmer, die het gerecht als eerste zou hebben opgeschreven. Het zou in haar fameuze kookboek Boston Cooking-School Cook Book uit 1896 staan. Het hele kookboek doorgespit en tevens digitaal doorzocht.

Egg with a hat, ik zie het er niet in staan. Ook niet onder een andere naam. Daarmee is de plek waar het voor de eerste keer is gepubliceerd mogelijk nog onbekend.

Wel een recept voor getoast brood waar pate de foie gras in het gat gaat, zonder dat gemeld wordt wat je met het ronde stukje brood moet doen. Ook een recept voor ronde Dresden Patties, waar je zelf mag weten wat er in het gat gaat. En een recept voor mooi vorm gegeven brood waar in het gat groenten, vis of vlees gaat.

Populair gerechtje ook om te maken in films en TV-series door de jaren heen. Daar kreeg het elke keer een andere naam. Na te lezen op onder andere Wikipedia.

Als acteurs en actrices het ‘on stage‘ kunnen maken, dan moet het wel een makkelijk te maken gerechtje zijn. Het mag natuurlijk niet mislukken op het scherm. Door die acterende mensen heet het gerechtje daarom ook wel Hollywood eggs.

Gewoon egg in a hole with a hat gemaakt, ei in een gat van een boterham met een hoed!

…

Lees Meer Lees Meer

Hartig taartje met gerookte haring en tomaat

Hartig taartje met gerookte haring en tomaat

Veganisme en vegetarisme zijn van alle (moderne) tijden. Alleen niet voor ons in onze jeugd. De medeblogger en ik zijn opgegroeid met vooral vlees en soms vis. Vega deden we niet echt toendertijd, voor zover mijn herinnering reikt.

Het was de tijd van buurtwinkels, de kleine supermarkten begonnen net te komen. Woensdag gehaktdag, want in de reclame. Vrijdag visdag, want vrijdag was marktdag.

We aten witvis in de vorm van lekkerbekjes bij de warme maaltijd. Haring en paling niet, dat waren snacks. Paling aten we niet zo heel vaak, maar zeker als er kermis in de stad was.

Eenmaal kregen we een paling cadeau in een blikken buis. Bijna 1 meter lang en ongeveer 8 centimeter in doorsnede. Waarschijnlijk zeepaling en niet de zoetwaterpaling uit het IJsselmeer die we anders aten. Die blikken buis hebben we nog steeds, nu in gebruik voor posters, die we nooit meer gaan ophangen en toch niet weggooien.

Haring was ook een tussendoortje. In de vorm van rolmops, opgerolde zure haring om een fris-zure augurk en met een minimale hoeveelheid ui. In de vorm van zoute haring op de markt, soms met en soms zonder uitjes. En thuis in de vorm van zoute haring op roggebrood.

Gerookte vis, dat was altijd paling, een traktatie. Toen paling niet of nauwelijks meer in Nederland mocht worden gevangen kwamen de andere soorten gerookte vis, zoals gerookte makreel en gerookte haring.

In Groot-Brittannië is een andere soort gerookte vis populair. Gerookte schelvis, ook wel haddock geheten aldaar. Behalve als het lokale specialiteiten betreft. Zo ligt in Schotland de kustplaats Arbroath, waar ze in de haven overheerlijke lokaal warm-gerookte schelvis verkopen: Arbroath smokie. Dé culinaire specialiteit van die plaats. Het omrijden meer dan waard. Aan de rand van de zee opgegeten. Ik ben meteen teruggegaan voor een tweede smokie, tot verbazing van mijn wederhelft, dat wel.

In Nederland eten we zoute haring met uitjes. Niet gebakken of gekookte vis, toch eetbaar. Gerookte haring is in Nederland vaak koud-gerookt. Koud roken, dat gebeurt meestal bij een temperatuur van maximaal 25 tot 27°C. Niet echt gegaard na afloop. Toch vaak direct eetbaar.

Een terugkerend thema bij haring in een maaltijd is tomatensaus, kijk maar in kookboeken en op het internet. Of in de winkels: haring uit blik. In de winkels kan je blikjes van diverse merken kopen waar ‘haringfilets in (milde) tomatensaus’ in zit. Kijk je bij de ingrediënten dan is het eigenlijk geen tomatensaus, maar tomatenpuree met wat suiker, olie, azijn, paprika(extract) en een verdikkingsmiddel. De verbeelding speelt een belangrijke rol bij conserven.

Haring wordt gerookt met de huid er nog aan, anders valt de vis uit elkaar. Vel van een vis kan je meestal eten, maar dat doen wij alleen als het vel knapperig gebakken of gegrild is.

Links de binnenkant, rechts de buitenkant van een opengevouwen gerookte haring.

Een klein beetje tomatenpuree toevoegen is wel degelijk lekker. Dus dat idee hier ook uitgevoerd, maar dan met tomatenconcentraat en stukjes tomaat.

…

Lees Meer Lees Meer

Martabak telor

Martabak telor

Je kunt jaren eten uit de Aziatische keuken en dan nog verrast worden door wat een enorm populaire snack blijkt te zijn. Dit keer, het gebeurt vaker, was het martabak telor uit Indonesië. Toegegeven, ik ben nog lang niet klaar met het proeven van gerechten uit de Indonesische en Indische keuken, zeker zolang ik er nog niet geweest ben, maar dit gerechtje was al die jaren aan mij voorbij gegaan. Ik at het enkele jaren geleden voor het eerst ergens in Limburg, daar waar de Surinaamse eettentjes op één hand te tellen zijn. Surinaams? Het was toch Indonesisch? Klopt, maar dit kleine eethuisje met slechts een enkel tafeltje serveerde verschillende gerechtjes als lunch. En de Surinaamse en Indonesische keuken hebben natuurlijk wel wat overeenkomsten, al heb ik in Suriname nog geen martabak telor gegeten.

Martabak telor is een ‘interessant dingetje’, zoals de medeblogger het noemde nadat ik mijn foto van het avondeten appte. Zeg maar onze 1-op-1 Instagram. In Indonesië verwijst martabak over het algemeen naar de zoete versie, martabak manis, en martabak telor, een versie met rund of kip, ei en lenteui. Maar er is op Sumatra een variant zonder vlees, martabak kentang. In plaats van vlees worden aardappel en specerijen gebruikt. Die versie staat op het lijstje om ook eens te maken. Het doet misschien wat denken aan pasteitjes uit India, maar daar gaan we vanzelf achter komen. En er is nog martabak tonijn, martabak rendang en… Mogelijkheden te over dus!

Varianten op martabak zijn te vinden in vele landen, waarbij zowel de inhoud als het deeg verschilt. De oorsprong zou liggen in Yemen, waar het murtabak heet of mutabbaq, wat in het Arabisch ‘gevouwen’ betekent. De versie uit Yemen is een gevulde pannenkoek of een in de pan gebakken brood. Er is echter ook een winkel in Jeruzalem die mutabbaq claimt te hebben uitgevonden in 1860. Die versie bestaat uit gevouwen filodeeg gevuld met witte kaas. Dat doet mij dan weer denken aan börek met witte kaas, afkomstig uit Turkije, maar waarvan de herkomst veel verder teruggaat dan de Turken, namelijk de Perzische keuken of de Byzantijnse keuken. En tenslotte zijn de Turken ook weer afkomstig uit Centraal Azië. Wie zich even verdiept in de oorsprong van martabak reist van Yemen door allerlei landen tot Indonesië en Maleisië aan toe. Met name in de keuken van de moslims is de murtabak of martabak bijzonder populair, in Zuidoost-Azië verkrijgbaar in mamak-kraampjes.

De zoete versies en met eigen gemaakt deeg laat ik graag over aan de medeblogger. Dat lijkt toch meer zijn stijl, ik hou het op de versie met dun loempiadeeg of wellicht eens een uitstapje naar filodeeg, zoals in de landen in het oosten van de Middellandse Zee en daar omheen.

Een frituur heb je overigens niet nodig, want een martabak telor bak je eenvoudig in de olie in een koekenpan.

…

Lees Meer Lees Meer

Iets goedkopere klassieke witte aspergemaaltijd

Iets goedkopere klassieke witte aspergemaaltijd

Witte asperges liggen, tijdens het korte seizoen, voor Nederlandse asperges van februari uit eind juni, pontificaal in grote aantallen bij de ingang van onze favoriete supermarkt. Echt niet te missen.

En al kort na het begin van het seizoen zijn ze te krijgen in 2 varianten. Hagelwitte net geoogste asperges liggen naast niet meer helemaal witte asperges die morgen of vandaag hun ’ten minste houdbaar tot’ datum bereiken. En die laatste zijn regelmatig veel goedkoper, overdag al zo’n 25%, de laatste avond in de winkel is er vast nog meer korting.

Toegegeven, het is dan nog steeds geen goedkope groente.

En kakelvers zien ze er ook niet meer uit. Maar dat geeft helemaal niets, zolang ze nog maar stevig zijn en niet slap.

Witte asperges moet je in tegenstelling tot groene asperges schillen. Daarmee verdwijnen de ietwat gele plekken aan de buitenkant vanzelf. Eventuele gele streepjes in de kern verdwijnen tijdens het garen. Kleiner budget en toch een keer witte asperges eten? Koop ze op de ’ten minste houdbaar tot’ datum!

In onze jeugd aten we geen witte asperges, laat staan groene asperges. Vast omdat het toen ook al geen goedkope groente was. Maar vast ook omdat we boven de grote rivieren woonden. Het leefgebied van witte asperges was juist ver beneden de grote rivieren. Andere tijden: nog geen global economy in Nederland.

De allereerste keer dat ik witte asperges at was in een deftig en duur Nederlands restaurant in Amsterdam. Net begonnen met werken, na de studie, en moest/mocht meteen meedoen aan een serieus zakendiner. Stropdas en net pak waren toen nog verplicht in de zakenwereld.

Het was middenin het witte aspergeseizoen en de bovenbaas van ons gezelschap bestelde voor iedereen witte asperges. Dan weet je meteen wat hiërarchie betekende, toen. En ook, wie betaald bepaald.

Op de warme borden werden die lange witte asperges begeleid door een hamsoort, een aardappelsoort, een hard gekookt ei in plakjes, een onbekend wit sausje met kruiderij, en een klein beetje geraspte kaas, ook niet nader aangeduid welke soort. Wat vers gemalen nootmuskaat maakte het af. Een klassieke combinatie van ingrediënten.

Omdat het lekker was, thuis die maaltijd nagemaakt en daarna nooit meer in een restaurant witte asperges gegeten. Het bleek namelijk heel makkelijk om zelf een smakelijke witte aspergemaaltijd thuis te maken. In een restaurant eten we normaal gesproken alleen iets dat we zelf niet kunnen of willen maken.

Waren we bij vrienden in Zuidoost-Nederland, dan kochten we de witte asperges rechtstreeks van een boer. Verser kon niet. Feestje op zich.

Toen we in Engeland witte asperges wilden eten kwamen we bedrogen uit. Vreselijk grote supermarkten en toch geen witte asperges te zien. Engeland houdt van groene asperges.

Toch kwamen ook in Engeland langzaamaan witte asperges in zicht. Naar verluidt via weer thuiskomende en wat welgestelde vakantiegangers die de asperges in Noord-Europa hadden gegeten en ze in de betere restaurants in Engeland graag op het menu wilden zien.

Daardoor later, weer in Nederland wonend en alleen nog op vakantie op het eiland, toch 2 keer witte asperges kunnen eten. De 1e keer in Stratford-upon-Avon. Dat was zo bijzonder dat we gevraagd hebben waar ze vandaan kwamen: dat bleek Evesham Vale te zijn. De 2e keer was op vakantie in Schotland. Dat bleek import te zijn.

Pas vanaf mei 2013 lag het witte goud in de Engelse supermarkten van Tesco en Morrisons. Zij werden van witte asperges voorzien door Cobrey Farm, in de Wye Valley, Herefordshire. Relatief dichtbij Evesham Vale. De commerciële teelt op het eiland van witte asperges was begonnen.

In Nederland telen we groene asperges sinds de eind jaren tachtig van de vorige eeuw. Sindsdien is Nederland ook om en liggen groene asperges ook in Nederland tussen de groenten. Niet in dezelfde hoeveelheden als de witte asperges. Dat dan weer niet. Wel het hele jaar door, want buiten het Nederlandse seizoen halen we ze gewoon en vooral uit Peru.

Witte asperges hebben we in Nederland leren eten en groene asperges in Engeland. Tegenwoordig eten we het hele jaar door asperges!

…

Lees Meer Lees Meer

Spiegelei op een bedje van gekaramelliseerde uien

Spiegelei op een bedje van gekaramelliseerde uien

Een korte vakantietrip naar Münsterland, een soort van mini-break, dat geeft ook mogelijkheden voor nieuw en nog onbekend eet-plezier. Kleine dingen, dat een bezoek juist zo interessant maakt.

Münsterland, een relatief klein gebied dat grenst aan Nederland, is ook bekend om de vele (water)burchten, kastelen en versterkte landhuizen. Zo is er een fietstocht die de 100 Kastelenroute heet. Cultureel erfgoed ontstaan doordat ze daar al eeuwen geleden zijn begonnen om elkaar de tent uit te vechten. Dat trekt nu toeristen uit alle windstreken. En die moeten ergens overnachten. Entree hotels.

1 van die leukere dingen tijdens vakanties is het de eerste keer ontbijten in een nog niet eerder bezocht hotel. De eerste keer is alles nieuw. De volgende dag weet je al precies uit welke buitenlandse lokale lekkernijen je kunt kiezen. Niets nieuws meer. Weg verrassing. Dus eigenlijk zou je maar 1 nacht in een hotel moeten blijven. Maar elke dag verkassen is ook zo wat en zit bovendien de toeristische trips en boswandelingen ietwat in de weg. Oplossing: 2 en maximaal 3 nachten per hotel. Dat werkt voor ons.

Een verrassing kan ook van bekende dingen komen. Soms ken je de combinatie van ingrediënten wel, maar wordt het in een nieuwe vorm gepresenteerd. Dat je dan denkt, waarom heb ik daar niet aan gedacht?

Ontbijt ’s ochtends in het restaurant van een landelijk hotel op het platteland. Omgeven door licht glooiende bossen en weilanden. Zo’n restaurant waar ze je alle aandacht geven die je wilt. Geen haast. Tijd zat.

Zo’n restaurant ook waar bij het buffet geen enkel ei te zien is. Niet gekookt, niet gebakken, niet geroerbakt. Dat komt omdat ze alleen een ei klaarmaken als jij dat wilt. Die manier heeft ook onze sterke voorkeur. Hotels zouden er op hun website mee moeten adverteren; eieren alleen op verzoek klaargemaakt.

We zaten net, de koffie was besteld en we kregen meteen de vraag of we gekookt ei, gebakken ei of roerei wilden, maar dan in het Duits natuurlijk. Vers gemaakte nog vochtige roerei in plaats van al een tijdje warm gehouden en daardoor droog en rubberachtig geworden roerei. Waarom ze dat toch in hotels blijven serveren bij het ontbijtbuffet? Omdat gasten dat eten. Wij niet dus. Rubber.

Vers gemaakt roerei? Natuurlijk wilde ik die. Niet lang daarna stond er een flinke hoeveelheid roerei op tafel. Minimaal van 4 eieren gemaakt dachten we. Dat is niet weinig.

De volgende dag naar het ontbijt gelopen met de gedachte deze ochtend maar eens geen ei te nemen, hoe lekker ook. Enige matiging moet kunnen, zelfs op vakantie. We mochten dezelfde vraag ontvangen. En inderdaad, mijn antwoord was een vriendelijk ‘vandaag maar niet’. Standvastig!

Werd daarna de vraag gesteld of we wel een spiegelei op een bedje van uien wilden. Daar word je nieuwsgierig van. Tegen veel nieuwsgierigheid is het moeilijk stand te houden. Het antwoord werd ja. Niet zo standvastig.

We konden kiezen of we het op Bauernbrot wilden of zonder. Het werd zonder. De uien waren glazig en heel lichtbruin van kleur door het snelle bakken; binnen 5 minuten werd het al op tafel gezet.

Spiegelei op een bedje van uien, nu thuis gemaakt. En dan niet als ontbijt, maar als lunch.

Nu er meer tijd is, brengen we het gerechtje nog een stapje verder, met gekaramelliseerde uien.

En dan ook meteen maar een voorraadje voor de rest van de week aangelegd: starten met 3 grotere zoete uien, 2 rode uien, en 4 kleinere gele uien.

…

Lees Meer Lees Meer

Streekgerecht: Kamper steur – Eieren met mosterdsaus

Streekgerecht: Kamper steur – Eieren met mosterdsaus

Een eenvoudig, maar smakelijke variant op gekookte eieren. En een gerecht met een verhaal.

De oudste opgeschreven versie van het verhaal over de Kamper Steur is van de hand van Jan Jacob Fels, een schilder annex dichter annex houthandelaar uit Kampen. In 1852 bracht hij onder de schuilnaam ‘Kampenaar’ een bundel berijmde Kamper stukjes uit, waarin vooral de spot werd gedreven met de lokale bewoners. Een van die stukjes ging over een bisschop die de stad Kampen zou bezoeken. Een Franse kok werd binnengehaald om een genereuze maaltijd te bereiden, waarvoor in de IJssel een steur werd gevangen om in wijn gekookt te worden. Echter de bisschop werd ziek en het bezoek moest worden uitgesteld.

Toen, zegt men, kreeg op hoog bevel
Die steur een schelband om,
En werd zijn kerker losgezet;
Waarna het dier weer onverlet
Luid klinkend henen zwom.

De bel diende om de vis weer te kunnen vinden wanneer de bisschop hersteld zou zijn van zijn ongerief. Helaas, de steur was bij het uitgestelde bezoek van de bisschop niet te vinden en volgens een late herdruk van het kookboek Aaltje de volmaakte en zuinige keukenmeid, voor het eerst verschenen in 1804, werd een gerecht bedacht dat bestond uit 8 gekookte eieren, 3 lepels slaolie, 1 lepel azijn, 2 theelepels fijngehakte peterselie en 2 theelepels mosterd. De eieren werden gehalveerd en van de overige ingrediënten werd een saus geklopt. De naam van het gerecht: Kamper Steur.

Het verhaal dat in 1919 door J. Cohen werd vastgelegd in zijn boek Nederlandsche Sagen en Legenden II verschilt nauwelijks van de versie van Fels.

De versie van Cohen

Als de stad Kampen een belangrijke ridder met zijn grote gevolg verwacht, schakelt het bestuur van de stad de beste kok in die ze kunnen vinden.

Hij wist, wanneer een haas adellijk genoeg was, en als hij een stuk boter in de heete pan wierp — schijnbaar-achteloos gelijk een waarachtig kunstenaar — verspreidde dit sissend en smeltend een geur, liefelijker dan de huid van een blond, zestienjarig maagdeke, de adem van roos en jasmijn tezaam. […] Wist hij niet de kracht van alle kruiden en toevoegsels, van de foelie, van de thijm, ban de peper en de laurier, van de kaneel en de vanille, van de anijs en het maanzaad, van de komijn en de mosterd, van de citroenschil en de kerry, en wist hij niet al de smaken aanéén te dichten als jamben en anapesten en hexameters der kookkunst? welk een man!

De kok verzon een uitgebreid gangendiner, waarbij het hoogtepunt gevormd zou worden door de steur en haar kaviaar. De ridder meldde zich echter ziek en aangezien de steur niet in gevangenschap kon leven, werd deze weer vrijgelaten in de IJssel. De reusachtige vis werd terug gezet met een snoer met bellen aan zijn lichaam, zodat ze hem snel weer zouden kunnen vangen als dat nodig was. Maar de steur verdween spoorloos en toen de ridder beter was geworden en alsnog afreisde naar Kampen moest de kok noodgedwongen nieuwe gerechten verzinnen. Nog lang zouden de inwoners aan de waterkant luisteren of ze in de diepte van de IJssel een bel konden horen rinkelen …

Geen van beide auteurs rept echter zelf over de eieren met mosterdsaus. Het verhaal komt op zich niet helemaal uit de lucht vallen blijkt. Uit het Kamper stadsrecht Dat gulden boek van omstreeks 1400, blijkt dat men gevangen steuren aan een touw liet zwemmen in de IJssel. Verhalen over een vis die met een bel omgehangen vrijgelaten wordt, kennen we ook uit andere landen. Het thema is dus algemeen. Het gerecht zelf komt al voor in het eerste gedrukte Nederlandse kookboek “Een notabel boecxken van cokeryen” (circa 1514), maar is daar afkomstig uit het Belgische Ukkel.

Stuer van Uccle te maken.

Neempt eyeren ende sietse wel hert [kook ze goed hard]. Dan doet hen af haer pellen ende snijtse overmids in twe ghelijcke deelen ende legtse so in een scotel, metten doren nederweert. Dan neemt botere ende smelt dye in een panne. Als die botere ghesmolten is, doet erin mostaert ende minghelt dat wel ondereen. Alst wel ondereen ghemenghelt es, so ghietet op die eyeren. Ende es volmaect.

Bron: DBNL

Hoe het ook zij, de kaviaar is weliswaar wat groot uitgevallen, het gerecht is snel gemaakt voor een lunch maaltijd. …

Lees Meer Lees Meer

Mayak en Gamja-Jorim – Koreaans gemarineerde eieren met gestoofde aardappeltjes

Mayak en Gamja-Jorim – Koreaans gemarineerde eieren met gestoofde aardappeltjes

Gekookte eieren. Een regelmatig terugkerend onderwerp op Reutel. Mijn voorliefde voor gekookte eieren begon ongetwijfeld bij het paasontbijt vroeger. De tijd dat je nog onbeperkt eieren mocht eten. Hoewel gelukkig tegenwoordig de tendens is dat je wel vaker dan eens per week een eitje mag tikken. Gekookte eieren, ook lekker bij een hotelontbijt. Helaas hebben ze dan zelden een zachte dooier. Begrijpelijk natuurlijk met de grote hoeveelheid eieren die ze in een hotel moeten koken. Maar een zachte dooier maakt een gekookt ei nóg lekkerder. Zeg ik. Niet verrassend dus dat toen ik ooit een plaatje zag van Koreaanse gemarineerde eieren, ik gelijk verkocht was: die wilde ik!

Mayak eet je echter niet bij je ontbijt, maar als lunchgerechtje of als bijgerecht. Lekker als je een keer geen vlees wilt eten. De truc is om de eieren na het koken direct terug te koelen in een ijswaterbad. Het stopt het kookproces en voorkomt dat de dooier hard wordt. Door ze vervolgens een dagje te marineren krijgen de eieren een geweldige smaak. De Koreaanse keuken is dan wel minder bekend in Nederland, met uitzondering van kimchi natuurlijk, maar deze keuken kent tal van eenvoudige en ontzettend lekkere gerechten. Het lastige is soms om de juiste ingrediënten te vinden, al zijn er soms makkelijk alternatieven voor handen. Zo kun je Koreaanse sojasauzen prima vervangen door de Chinese varianten light en dark. En is er geen Koreaanse afdeling in je toko, vervang dan maissiroop gerust door honing.

Ik at de eieren dit keer met gestoofde aardappeltjes. Krieltjes. Probeer ze maar eens te kopen. Aardappeltjes niet groter dan een centimeter of twee. BroeR hield er al eens een betoog over. De biologische krieltjes in mijn supermarkt zijn best aardig, maar feitelijk nog steeds te groot. Ik snij de grote exemplaren door de helft, maar dat heeft wel invloed op het resultaat. De aardappel zal dan niet meer stomen in zijn schil en krijgt daardoor niet de kenmerkende gerimpelde schil. Dat schilletje wat een krieltje extra lekker maakt.

Gamja-Jorim, ik maakte deze aardappeltjes jaren geleden eens voor vrienden. Verrast als ze waren dat er geen rijst of noedels op tafel kwam, blijkbaar was ik toch minder voorspelbaar dan gedacht, ze keken nog veel verbaasder toen ze een hap hadden genomen. Ze keken elkaar aan en zagen gelijk de oplossing voor zich om hun twee kleuters aan de aardappel te krijgen. Want wat ze ook probeerden, gekookt, gebakken of gepureerd. Er ging geen aardappel in. Zelfs geen patat. Intussen worden daar de Koreaanse aardappels regelmatig opgeleukt met paprika of wortel. Ik hou het bij de wat meer traditionele versie, die al heel smakelijk van zichzelf is.

Aardappelen zijn niet oorspronkelijk voor Korea, ze komen immers van het Amerikaanse continent. De Koreanen waren overigens al bekend met knolgewassen zoals yam en taro, maar granen vormden een veel belangrijker bestanddeel van het dagelijkse eten. Aardappelen werden pas in de negentiende eeuw geïntroduceerd in Korea, enkele tientallen jaren na de introductie van de zoete aardappel (geen familie). Wanneer de zoete aardappel daadwerkelijk bekend werd in Korea is voer voor Koreaanse academici. Maar men houdt het op late achttiende eeuw. De bedoeling was om de enorme voedselschaarste in het land het hoofd te bieden, maar dat zou niet het geval blijken. De gewone aardappel kwam waarschijnlijk via China het land binnen en verdrong op sommige plekken al snel de productie van zoete aardappelen. Het werd zelfs verboden de gewone aardappel te kweken, maar zonder al te veel succes. Overigens zijn er ook claims die beweren dat de aardappel is geïntroduceerd door Engelsen of door Duitse missionarissen. Maar die data liggen na die van de introductie via China. Mogelijk poten de Engelsen en Duitsers de aardappels destijds om in hun eigen behoefte te voorzien.

Gamja-Jorim is een voorbeeld van de eenvoudige gerechten die de Koreaanse keuken rijk is. Je hebt er overigens niet per se krieltjes voor nodig, maar in stukken gesneden gewone aardappelen met een ui kunnen ook. Het heet dan Gamjachae-bokkeum, roergebakken aardappelen. …

Lees Meer Lees Meer

Telor kecap – Indonesische eieren in ketjap

Telor kecap – Indonesische eieren in ketjap

Vorige week schreef ik al over het effect van tandartsbezoek op maaltijden. Dat geldt in het bijzonder als er een onfortuinlijke kies getrokken moet worden. Het kan verkeren. Gemiddeld genomen eet ik best gekruid en als ik veel mee-eters moet geloven ook pittig, al vind ik dat laatste zelf nogal meevallen. Hoe dan ook, afgelopen week deed ik wat voorzichtiger dan anders met het eten, dat wil zeggen niet te hard qua structuur en niet te kruidig. De pastasalade met tonijn was met het warme weer een prettig alternatief. Intussen mis ik wel harde broodjes, misschien dat ik daar komende week een voorzichtige poging ga wagen.

Eigenlijk had ik zin in piendang telor, maar dat was misschien nog wat gewaagd. Beter nog een paar dagen wachten voordat de pepers weer de maaltijd gaan versterken, bedacht ik mij. Dan gewoon de ketjap-variant. Ik maak het vaker, in verschillende varianten. Zoals er in Indonesië ook ontelbare varianten zijn. Ketjap-eieren doen het ook vaak goed bij kinderen in een maaltijd, lekker zoet. …

Lees Meer Lees Meer