
Kruukplaetjes uit Goeree-Overflakkee, poging 2
Al tijdens het bakken van poging 2 begreep ik ineens waarom er een wedstrijd in werd gehouden in Goeree-Overflakkee, om de wereldkampioen aan te wijzen [1]. Al kunnen de deelnemers natuurlijk ook alleen de best gelukte koekjes inzenden. Bakken van koekjes in een koekenpan. We hebben onze tips & trucs, al doende leert men, voor het mogelijk wel goed bakken van kruukplaetjes (bij ons tenminste) op het eind van dit blogje verzameld.
De medeblogger was een tijdje geleden beroepsmatig op het eiland Goeree-Overflakkee, in het zuiden van de provincie Zuid-Holland, en niet de provincie Zeeland, zoals de medeblogger mij op tijd corrigeerde. (Toch gek als je op de kaart kijkt!) Ik kreeg een appje van hem. Dan gaat het met aan zekerheid grenzende waarschijnlijk of over iets historisch of over iets met eten. 2 passies die we delen. Het bleek een foto te zijn van een kruukplaetje uit Goeree-Overflakkee, inclusief een bol vanille-ijs. Altijd iets lokaals eten van de kaart, ook die nieuwsgierigheid delen we. Interessant dat kruukplaetje, want nooit eerder van dat koekje gehoord. Met de foto kwam meteen ook de melding dat de koekjes meer op mijn deel van Reutel pasten.
Koekjes die kruukplaetjes heten. Het dialect woord kruuk komt mogelijk van het kruud, kruid. De toevoeging plaet zou dan komen van het feit dat de koekjes op een plaat van een kachel werden gebakken en niet in een oven. Dat herkennen we, want onze grootouders, die van de kip, hadden in de keuken een kachel/fornuis combinatie. Het fornuisplaat en oven deel waren altijd klaar om te gebruiken, want altijd al warm.
Het kruukplaetje zag er qua vorm een beetje uit als een Goudse mop, maar dan zonder de gouden kleur en iets hoger. Gelijk even wat recepten opgezocht op het internet. Daaruit bleek dat de start vrijwel altijd gelijk is. Bloem, suiker en boter in de verhoudingen 2 : 1 : 1 mengen. En kaneel toevoegen. Dan komen de verschillen. Soms wordt er nog melk, en/of een ei, honing en vanille bij gedaan. Er werd zelfs over het gebruik van rommelkruid geschreven, die van de balkenbrij. Kruukplaetjes, het moest gemaakt worden, maar nog wel zonder rommelkruid in poging 2.
Als eerste een recept gevolgd dat in dialect werd gegeven [2]. Dat leek me a priori daarom authentiek(er). Poging 1 noemen we het achteraf. Met een half kopje melk genoemd in het recept. Alle hoeveelheden gehalveerd, voor minder koekjes, en aan de slag. Ik had dat dikkere ronde koekje van op de foto in mijn achterhoofd, maar na het mengen van de bloem, suiker, boter, kaneel en melk ontstond er een wel heel plooibaar en zacht deeg. De argwaan nam toe. Echter, al vroeg geleerd dat als er vocht in de vorm van water of melk bij bloem gaat, je de bloem de tijd moet geven om dat vocht op te nemen. En inderdaad, na een half uurtje in de koelkast was het een stuk steviger deeg. Argwaan weg.
Bolletjes gedraaid en platgedrukt zodat er rondjes met een diameter van 4 centimeter en een hoogte van 1 centimeter ontstonden. Zo’n 25 gram per stuk, 14 in totaal. Brede koekenpan gepakt en verwarmd en daar pasten alle proto-koekjes in. Want het werden stevige hoge koekjes zonder uitlopen, toch? Al snel zakten ze echter wat in en werden ze breder, argwaan terug. Ze begonnen elkaar aan te raken. Na 8 minuten was er geen sprake meer van losse hoge koekjes, maar meer van bijna 1 massa deeg dat werd verhit. Omdraaien was onmogelijk. Dit recept was meer voor koekjes uit de oven, zodat ook de bovenkant wordt verhit en je ze daarom niet hoeft om te draaien.
Al heel lang worden er kruukplaetjes gemaakt op Goeree-Overflakkee. En ook heel lang nergens anders heb ik begrepen. Zouden een deel van de eilanders het recept bewust zo opschrijven dat de rest van Nederland ze niet kan maken?
Nog een keer wat nauwkeuriger op internet rond gekeken en er lijken inderdaad 2 vormen van kruukplaetjes te bestaan, en alles wat daar tussenin zit. Dunne uitgelopen koekjes, die ook zonder omdraaien gaar worden, en hogere compacte koekjes, die je moet omdraaien tijdens het bakken.
Het doel was hogere en compacte koekjes. Wat was de boosdoener bij poging 1? Even vergeleken met recepten van andere stevige koekjes op Reutel. De verhouding bloem, boter en suiker was binnen de marges. De hoeveelheid melk niet. De melk moest wel de boosdoener zijn, dat oorspronkelijk halve kopje uit het recept in het dialect. Omdenken. Niet alle melk er klakkeloos bij mengen, maar precies net zoveel toevoegen als nodig is om het deeg bijeen te brengen en houden. Zoals ik altijd doe bij mijn eigen recepten. En dat leverde een flink mindere hoeveelheid melk die nodig was. Ruim meer dan de helft minder zelfs!
En toen werd het deeg meteen wel heel stevig. De meldingen dat een boerin de ingrediënten mengde en dat de boer het deeg kneedde werd beter begrepen. Hoewel de boerinnen die ik ken behoorlijk sterk zijn. Werk maakt sterk.
Er waren 4 koekjesliefhebbers aanwezig. Het aantal te maken koekjes daarom op een veelvoud van 4 gehouden. Dan krijg je geen gedonder over het verdelen.
Nog niet opeten (voor 12 kruukplaetjes)
- 150 gram tarwebloem
- 75 gram ongezouten roomboter
- 75 gram witte basterdsuiker
- 1 afgestreken theelepel kaneel
- 2 theelepels honing
- 2 eetlepels melk
- snufje zout
Aan het werk
Koekjes uit de tijd voor moderniteiten als koelkasten en elektrische mixers er waren. Daarom die hier ook niet gebruikt.
Snij de boter in dunne plakken en laat deze op kamertemperatuur komen op een bord. Dat kan zomaar tot een half uur duren als de zon verborgen is achter wolken.
Zeef de bloem in een kom.
Leg de witte basterdsuiker in een kommetje en druk alle brokjes fijn. Daarna de suiker bij de bloem voegen.
Doe ook de kaneel bij de bloem in en meng alles goed door elkaar.
Voeg de zachte boter en 1 eetlepel melk toe. Kneed alles goed door elkaar. Alleen nog een eetlepel melk toevoegen als er kruimels deeg onderin de kom blijven. Nog even kneden en we hebben een stevig deeg.
Laat het deeg even rusten terwijl je alles weer schoonmaakt en opruimt.

Weeg het deeg en deel het gewicht door 12. Bij mij was de uitkomst 29 gram. Verdeel het deeg in 12 brokken van 29 gram. Rol van elk van de brokken een stevige bal tussen je handpalmen en druk die vervolgens in en schijfvorm. Je hebt nu 12 schijfjes deeg met een diameter van ongeveer 4 centimeter en ongeveer 1 centimeter hoog.
Verwarm een brede koekenpan op heel laag vuur. Leg dan pas de schijfjes deeg erin en zet het vuur iets hoger.

Meteen zie je wat bubbelen. Wat boter begint het koekjesdeeg te verlaten. Ze veranderen ook vrij snel subtiel van kleur.
Bak de koekjes 8 minuten. Wel na 6 minuten checken dat de onderkant niet zwart wordt. Voorzichtig omdraaien met hulp van een dunne spatel en dan nog eens 8 minuten bakken, weer inclusief de 6 minuten check.
Daarna de kruukplaetjes uit de koekenpan halen en op een bord of snijplank helemaal laten afkoelen.
Resultaat
Echt de eerste keer dat we koekjes niet bakken in de oven. Maar wel in een koekenpan, wie had dat gedacht? Komt helemaal door de medeblogger.

En nu is te zien waarom ik al tijdens het bakken van poging 2 begreep waarom ze er wedstrijden in houden in Goeree-Overflakkee. Qua uiterlijk is het niet triviaal om kruukplaetjes perfect te krijgen. Bij poging 2 vertonen sommigen barsten. En rechtsonder 2 exemplaren waarbij het omdraaien niet bepaald goed ging. Voor de smaak maakt het niets uit, gelukkig. Dat is wel zo bij de exemplaren die een donkerbruine/zwarte tint beginnen te tonen.
Vooral tijdens het omdraaien vervormen ze gemakkelijk. De kruukplaetjes worden namelijk pas hard tijdens het afkoelen. Daarin lijken ze wel degelijk op koekjes uit de oven.
Net uit de oven meldden 2 mensen onafhankelijk van elkaar dat ze wel op crumpets leken qua uiterlijk. Apart zei men. Crumpets worden wel of niet toevallig ook in een koekenpan gebakken.
Anders dan koekjes uit de oven werd gezegd. Kruukplaetjes uit de koekenpan zijn namelijk knapperig van buiten en smeuïg van binnen. Echt een op zichzelf staand type koekjes.
De volgende dag werd gemeld dat ze nog steeds hetzelfde smaakten én dat de buitenkant nog steeds knapperig was en de binnenkant zacht. Dat kan niet elk koekje zonder conserveer- en andere hulpmiddelen zeggen op dag 2. Aparte koekjes, die kruukplaetjes.
Vanaf poging 3 kwamen ze wel perfect uit de koekenpannen. Een recept volgen is niet altijd genoeg. Koken is ook oefenen, om te leren. Dat maakt het ook zo leuk om te doen. Naast het opeten natuurlijk.
Goeree-Overflakkee kruukplaetjes. Lekker.
Onze Tips & Trucs:
- voeg net zoveel melk toe dat het deeg 1 geheel wordt, niet meer, en pas op het laatst van het kneden,
- tijdens het draaien van de balletjes deeg, het deeg met kracht aandrukken,
- laat de koekenpan eerst warm worden voordat je de schijfjes deeg erin legt,
- leg de koekenpan niet te vol, dan heb je wel de ruimte om de koekjes voorzichtig om te draaien,
- het vuur moet laag staan, maar niet op de laagste stand,
- per kant 8 minuten bakken, maar na 6 minuten wel de onderkant checken op aanbakken.
Dat werkte bij ons vanaf poging 3.
Lukt het echt niet, geen nood. Ook in Goeree-Overflakkee zijn er genoeg mensen die er een eitje bij doen. Een ei bindt en plakt, dan lukken de koekjes zeker. Mogelijk dat ze wel meer op moppen gaan lijken.
Referenties
- Wereldkampioenschap Kruukplaetjes bakken. Streekmuseum Goeree-Overflakkee. Laatst bezocht 18-01-2026.
- Flakkeecialiteiten. Web-site Bakker Van Helden, Middelharnis. Laatst bezocht 18-01-2026.
2 gedachten over “Kruukplaetjes uit Goeree-Overflakkee, poging 2”
Hoi BroeR, ik kom zelf van een gehucht niet ver van Goeree-Overflakkee, op het eiland Voorne-Putten. Ken de kruukplaetjes overigens niet, maar heb wel met veel plezier je blog erover gelezen en ook wel moeten gniffelen om de laatste foto. Leuk zo’n experiment. Als ik de ingrediëntenlijst lees moet het een lekker koekje zijn.
Het is inderdaad een lekker koekje. Een apart koekje, maar zeker lekker.