Archief van
Tag: Krieltjes

Krieltjes, tralala!

Krieltjes, tralala!

Krieltjes. De lekkerste aardappelen. Kleine aardappelen, gebakken in de schil. We kregen ze vroeger regelmatig van verschillende familieleden. Het was altijd een feest als er krieltjes op tafel stonden, terwijl ik normaal gesproken met lange tanden aardappelen zat te eten. Jus was ook al niet aan mij besteed, dus het avondeten moet voor mijn tafelgenoten soms een lijdensweg zijn geweest qua duur. Maar niet als er krieltjes waren!

Maar toen … Ik stond onlangs in de supermarkt ietwat ongeduldig om mij heen te kijken omdat de meneer voor mij in mijn ogen treuzelde bij het pakken van een zak krieltjes. Oppakken, terugzetten en weer oppakken en nog eens de verpakking bestuderen. Achter mij was intussen iemand aangesloten om appels uit te zoeken. En zo zat ik gevangen tussen het schap met aardappelen en de groente- en fruitaanbiedingen. Ietwat verveeld viel mijn blik op de verpakking ‘stoomkrieltjes voor de magnetron’.

‘Pardon’, was mijn eerste gedachte. ‘Wat is dat nu weer voor een onzin? Krieltjes moet je bakken, niet stomen!’ En toen zag ik het, het waren gewoon echte krieltjes. Het was het formaat krieltjes dat ik zocht! Wat verkocht wordt als krieltjes, en dan heb ik het nog niets eens over die neppers waar BroeR al zijn beklag over deed, is over het algemeen veel te groot. Je moet ze alsnog doorsnijden, waardoor het effect van de kleine krieltjes, namelijk het rondom bakken in de schil én het stomen in de schil tijdens het bakken, ja bakken, verloren gaat.

Handige jongens die marketinggasten. Uiteraard zijn deze zogenoemde stoomkrieltjes 50% duurder dan de reguliere krieltjes, die dus eigenlijk krielen zijn. Maar ik kocht ze wel, deze rode krieltjes. En ik zou ze lekker bakken in plaats van stomen in de verpakking in de magnetron. Trouwens, ik heb niet eens een magnetron. Lekker puh, marketinggast!

Die rode krieltjes zijn trouwens geen roseval, maar bildtstar. De bildtstar is een echte Nederlandse aardappel, ontwikkeld in de Friese streek Het Bildt. Vastkokend en wat kruimig aan de buitenzijde. Dat laatste gaat helpen om de aardappeltjes lekker te bakken.

Krieltjes bakken is makkelijk. In het begin met de deksel op de pan, maar ze wel regelmatig omschudden zodat ze gelijkmatig garen. De laatste paar minuten met hoog vuur. Zacht van binnen met af en toe een knapperig randje. Een kruisje zetten met je mes wil daarbij helpen.

En toevallig zag ik dat in de bak met kleine aardappelen bij mijn Turkse groentewinkel ook hele mooie krieltjes zitten. Daar betaal ik niet 50% meer en mag ik ze ook nog zelf uitzoeken! Maar als je geen Turkse groentewinkel in de buurt hebt, geen paniek. Stoomkrieltjes voldoen ook!

Lees Meer Lees Meer

Over de schande van nep-krieltjes in supers

Over de schande van nep-krieltjes in supers

Supers hebben tegenwoordig een ruime sortering van aardappelsoorten. Zelfs de Opperdoezer Ronde is er in het seizoen te koop.

Maar op 1 gebied gaan ze schandalig de mist in, en nog wel opzettelijk ook. Krieltjes! Laat 1 ding duidelijk zijn. Wat de supers als krieltjes met schil verkopen zijn gewoon ietwat kleinere aardappelen, regelmatig met een lengte van 4 centimeter. Als je bent opgegroeid met familieleden die zelf aardappels verbouwden, dan weet je wat echte krieltjes zijn.

Echte krieltjes zijn hele hele kleine aardappeltjes. Maximaal 2,5 centimeter in diameter, liefst kleiner nog. Je kunt niet eens meerdere zakjes nep-krieltjes kopen en alleen de kleinste aardappels nemen; de kleinste nep-krieltjes zijn nog steeds groter dan echte krieltjes. Vergeleken met een grote aardappel is bij een kleinere aardappel de verhouding van de hoeveelheid binnenkant en de schil anders. De binnenkant is een volume en de buitenkant een oppervlakte. Fundamenteel: kleinere volumes hebben in verhouding een groter buitenoppervlak, naar verhouding komt er steeds meer schil, hoe kleiner de aardappels. En dat zorgt voor aan andere textuur en smaak. Hele generaties weten nu niet hoe echte krieltjes kunnen smaken, o.a. door die nep-krieltjes van de supers.

Wat de supers als krieltjes zonder schil verkopen zijn gewoon ronder gemaakte stukken van grote aardappelen. Schande, schande, schande. Volksverlakkerij. Als verdediging wordt o.a. gemeld dat krieltjes slechts(!) een volksnaam is en niet in de wet is vastgelegd. Helemaal bont maken ze het tegenwoordig door mini-krieltjes te verkopen; schilloze nep-krieltjes nog een keer doormidden gesneden. Dieper zinken op reclame gebied is nauwelijks mogelijk. Het werkt wel blijkbaar, want in de supers waar wij komen liggen schappen vol nep-krieltjes. En dat doen ze alleen als het verkoopt.

Echte krieltjes schoonmaken, inkerven en dan met schil en al in hete olie bakken. Zodat ze krokant worden. Super. Maar ja, in de loop der tijden zijn de familieleden die zelf aardappelen verbouwden daar 1 voor 1 mee opgehouden. Te arbeidsintensief of gewoon kleiner gaan wonen. Echte krieltjes zijn nu voornamelijk herinnering. Misschien kan je ze nog rapen bij een vriendelijke boer, na de oogst. Eens per jaar. Helaas worden aardappels steeds vaker op richels geplant, omdat die richels zorgen voor sneller opwarmende grond en goede afwatering. In combinatie met machinaal oogsten blijven er dan wel heel weinig aardappels achter. Echte krieltjes: verleden tijd.

Met nep-krieltjes uit de oven een maaltijd uit de oude doos gemaakt. We eten niet vaak een ooit standaard groente-vlees-aardappel maaltijd, voor deze keer een uitzondering gemaakt. Vroeger met bloemkool, een kaassaus en verse worst. Nu met broccoli en slavinken.

Lees Meer Lees Meer

Quintessential English:
jacket potato

Quintessential English:
jacket potato

We zijn weer thuis na de virtuele verhuizing die meer dan een week duurde. Dat deed me denken aan een andere thuiskomst, na de fysieke verhuizing van Engeland terug naar Nederland. Dat was ook een mentale verhuizing, want wat waren en zijn Nederland en Engeland verschillend.

Volgens de medeblogger gaan we op de vertrouwde voet verder. Belofte maakt schuld. Vandaar een klassiek en typisch Engels (of Brits) gerechtje: gepofte hele grote aardappels in de schil, uit de oven, met vulling. Niet met een bintje. Die zijn wel groot genoeg, maar tevens veel te neutraal van smaak. Britten gebruiken aardappelen die je proeft. Want smaak en kwaliteit van eten is, in tegenstelling wat regelmatig wordt gemeld over de Britse keuken, wel degelijk heel belangrijk aan de overkant van de Noordzee.

Vroeger was een maaltijd met groenten, vlees, gekookte aardappels en jus standaard in Nederland, ook bij ons. Daarna heb ik gewone aardappels jarenlang niet meer gegeten. Dat veranderde compleet in onze Engelse tijd. De schuldige: jacket potato.

Het was ook moeilijk om ze te vermijden, want ze waren werkelijk overal te krijgen. En dan niet alleen in restaurants, eetcafés en pubs. Nee, juist die van de kleine stalletjes op wieltjes buiten op straat en binnen in shopping malls, die smaakten het lekkerst. De schil van de aardappel was heel erg krokant. Het binnenste van de aardappel was zacht en nog vochtig. Precies goed, want bak je ze te lang dan wordt de binnenkant droog. En eten met je handen of een onhandig plastic of houten vorkje. Alles heeft z’n charme.

We begonnen ze te eten met een rijke variatie aan vullingen. Waarschijnlijk in het begin ook meer aangetrokken door de vulling dan door de aardappel. Dat je een lekkere trek meteen kon stillen hielp ook. Een klassieke vulling is roomboter, cheddar kaas, sour cream en bieslook. Een andere favoriet was bacon, cheddar kaas en bosuitjes. Engelsen die er op een kartonnen bordje ook regelmatig baked beans bij namen, ook veelvuldig gezien.

Soms was een eigenaar van een karretje simpeler bezig. Roomboter óf cheddar. De combinatie was niet mogelijk en er waren geen andere ingrediënten om uit te kiezen. Mede daardoor werd langzaamaan de aardappel zelf steeds lekkerder gevonden. Alleen roomboter als vulling werd steeds vaker gekocht.

Maar weer eens langs memory lane gelopen. Het resultaat kan natuurlijk niet tippen aan de karretjes versie. Maar toch, net gemaakte gepofte aardappel in de schil, uit de oven, met een vulling, blijft heel speciaal. Omdat het toen niet kon, nu gemaakt met een vulling van roomboter én kaas.

Lees Meer Lees Meer