Archief van
Tag: mastjaar

Beukennoten en zen, en een kwart mastjaar?

Beukennoten en zen, en een kwart mastjaar?

Is 2025 nu wel of niet een mastjaar voor beukennoten?

Voor eikels is 2025 in ieder geval wel een mastjaar. Alleen al op de Veluwe is de schatting dat er ruim 4,7 miljoen kilo aan eikels is gevallen [1]. Het absolute topjaar voor eikels was naar verluidt het jaar 2000, met 10 miljoen kilo eikels. Goed voor de vele soorten dieren in de bossen. En de eikels die niet worden opgegeten kunnen voor een nieuwe generatie eikenbomen zorgen.

Maar hoe zit het nu met de beuk? Mastjaar of niet? Volgens bioloog Van Vliet van de Universiteit Wageningen levert 27% van de beuken beukennoten op diezelfde Veluwe [2]. Wel 0,7 miljoen kilo van die hele lichte beukennootjes [1]. En dan ook gelijk heel veel beukennoten per boom. Bestaat er zoiets als een 27% mastjaar?

Ongepeld wegen 10 beukennoten nog in hun jasjes ongeveer 4 gram. 0,7 miljoen kilo levert dan ongeveer 1.750.000 beukennootjes. Er zijn dagen dat ik er minder raap. Maar onder de goede boom ook in 2025 genoeg beukennoten kunnen scoren.

Beukennootjes pellen is voor mij een zen moment. Zen betekent zoveel als een moment van lekker in je vel zitten, dat je even heel geconcentreerd bent en dat je je bewust bent wat er op dat moment speelt. Meteen al 3 definities. Zen is ook een concentratie-meditatie. Zen is daarbij een beetje ongrijpbaar, zoals zoveel meditatietechnieken en trage bewegingsleren uit Azië.

Tai chi bijvoorbeeld. Als beweging, en niet als vechtsport, geweldig. Wij leerden deze innerlijke bewegingskunst onder begeleiding. Je beweegt volgens een vaste volgorde en de leraar helpt je een startoefening van een paar minuten goed uit te voeren. Die oefening wordt na verloop van tijd telkens verlengd, tot je wel 20 minuten (of langer!) traag en gecontroleerd beweegt. Ook zonder begeleiding heel je lichaam 1.  Je voelt je spieren sterker worden en meer controle krijgen. Geweldig. Maar ja, leraar vertrokken. Dus verder dan 20 minuten zijn we niet gekomen. Alleen door herhalen kunnen wij nu langer. Al een tijdje niet meer af en toe onder begeleiding gedaan. Niet ideaal.

Van anderen hoor ik wel eens dat ze door deeg vormen en kneden in een soort van slaap-trance komen. Mag ook, bij mij werkt het anders. Het is meer onspanning door de herhaalde kneedbewegingen.

Deeg maken, ik kan het wel elke dag doen. Al speelt er vast ook mee dat je daarna dat deeg, met een variatie aan toppings, in de oven kunt bakken en daarna lekker kunt eten. Meer een Pavlov momentje ook misschien, dan een zen moment voor mij.

De eerste keer dat ik uberhaupt van zen hoorde, was via het boek Zen and the Art of Motorcycle Maintenance, van de Amerikaanse schrijver en filosoof Robert Pirsig, uit 1974. Moest je gelezen hebben, zei men op de middelbare school. Begrijpen gaat alleen wel wat beter als je al flink wat meer levenservaring hebt opgedaan.

Beukennootjes zijn het startpunt van deze maaltijd. De rest is erbij gezocht.

Over het hoe en wat van de 3 soorten clémont kaasjes hebben het al eerder uitgebreid gehad. Clémont kaasjes zijn toegankelijke witschimmelkaasjes en ze smaken mild en romig.

Clémont rouge is een roodkorst kaas die gemaakt is met vegetarisch stremsel. De rode kleur komt van paprika extract. De korst van roodkorst kaas smaakt daardoor heel anders dan het binnenste van roodkorst kaas. Dat smaakverschil gaan we hier uitnutten. Gebruik van alleen de korst geeft een aparte smaak aan een maaltijd.

Zöpfli leent zich prima voor een snelle herfstmaaltijd als je druk bent, door een kooktijd van onder de 10 minuten. Daarom Zöpfli als pasta-soort gekozen. Het is een kleine pasta-soort, van onze oosterburen. Zöpfli lijkt een beetje op een dwergversie van fusillata casareccia, met nog een extra draai.

Lees Meer Lees Meer

Mastjaar 2024: anijskoekjes mét beukennoten

Mastjaar 2024: anijskoekjes mét beukennoten

Anijskoekjes van havermeel en kikkererwtenmeel, mét beukennoten.

Want 2024 lijkt een mastjaar te zijn voor beukennoten. Tenminste op de locaties waar wij tot nu toe zochten.

Wij zijn nogal dol op beukennoten én wandelen. Dus wat doe je in de herfst? Beukennoten zoeken tijdens boswandelingen. Wij wachten altijd op de combinatie van een winderige nacht en een daarop volgende dag met droog weer. Dan is de kans groot dat er net gevallen beukennoten op de bosvloer liggen die nog niet zijn aangetast door gaten borende insecten en andere dieren, zoals everzwijnen, eekhoorns, bosmuizen en vogels, zoals de Vlaamse gaai en de keep. Vaak is de bosbodem dan nog wel nat, maar blijf je zelf tenminste droog tijdens het zoeken.

Zoeken in mastjaren is heel makkelijk: heel snel heel veel beukennoten. Zoeken in niet mastjaren is veel moeilijker. Als je dan na 10 minuten zoeken nog geen volle beukennootverpakking hebt gevonden dan weet je het wel. Dat wordt een jaar zonder de delicatesse die beukennoten heet.

Het had die nacht behoorlijk gewaaid en de middag zou droog worden. Dus een bezoek verplaatst van de middag naar de ochtend – ze begrepen het wel – en ’s middags op de terugweg omgereden zodat we beukennoten konden zoeken in het Amsterdamse bos. U weet nog wel, dat bos met vele bruggen, waarvan 67 bruggen van de hand van architect Piet Kramer die allemaal verschillend zijn. En het bos waar Schotse Hooglanders vrij rondlopen, in een afgebakend deel.

Inmiddels weten we wel waar de beuken staan die oud genoeg zijn om beukennootjes op de leveren. Dat is handig want beuken krijgen pas noten als ze ongeveer 50 jaar of ouder zijn.

Ongepeld wegen 10 beukennoten nog in hun jasjes ongeveer 4 gram. Gepeld wegen diezelfde 10 beukennootjes ongeveer 3 gram. Ongeveer 25% van een beukennoot is daarmee bescherming. Toch houd je in werkelijkheid veel minder over. Het blijven bosvruchten, net als tamme kastanjes. Zwarte en beschimmelde exemplaren gaan we niet opeten.

Dit keer heel snel 345 nootjes van de bosvloer opgeraapt. Dat levert, als alle noten goed zijn, ongeveer 103 gram aan kale noten. Met per persoon 10 à 20 gram noten in een (pasta)maaltijd kom je normaal gesproken al heel ver, omdat de meeste noten weinig wegen. Hier is de noot echter de beukennoot. We gebruiken iets meer van deze delicatesse, en houden nog steeds wat over voor iets anders!

Lees Meer Lees Meer