Wachsbrechbohnen, haricot beurre en boterbonen
De mensheid begint weer opnieuw de door hen zelf verzonnen kalender af te lopen. Want het is 1 januari 2026. Deze beide bloggers wensen iedereen veel lees-, kook- en eetplezier toe!
1 januari is ook de dag na oudejaarsdag, -avond en -nacht. Er wordt dan nogal wat afgefeest, gegeten en gedronken. Soms buitensporig veel. Niet iedereen begint het nieuwe jaar dan even fris. Wij zijn al tijden geen studenten meer, vies vol zitten van eten hebben we ook geen trek meer in, en nachtbraken doen we al lang niet meer. Katers, dat ligt tevens heel erg ver in het verleden, en dat houden we graag zo.
Dus in plaats van nieuwjaarsdag in bed door te brengen, gaan wij gewoon weer lekker koken. Gewoon weer iets nieuws verzinnen voor Reutel. Deze keer zwarte rijst én Wachsbrechbohnen, haricot beurre en boterbonen. Ligt er echter 1 van de hier genoemde bonen op je bord, dan heb je ze meteen alle 3 op je bord. Want het is echt allemaal hetzelfde. De Duitsers noemen ze Wachsbrechbohnen, de Fransen zeggen haricot beurre en wij kennen ze als boterbonen. Daarmee geven de Fransen en de Nederlanders ze in een andere taal dezelfde naam, en geven de Duitsers er een wat vreemde naam aan; breekbonen van Wachs, als in Bienenwachs, bijenwas, door de gele kleur.
Wij kennen ze als boterbonen, maar toch ook weer niet. Ze worden in Nederland namelijk nog wel geteeld, maar nauwelijks gegeten. Dat is echt heel erg jammer. Het is 1 van de zeer vele sperzieboon soorten, maar milder en delicater van smaak dan de welbekende groene sperziebonen. En die laatste vinden wij al heel erg lekker. Kan je nagaan. Het seizoen van boterbonen in Nederland loopt van juni tot eind september, maar het overgrote deel van de oogst gaat naar verluidt naar Frankrijk, waar haricot beurre zeer populair zijn. Net als haricots verts.
In mijn vroegste jeugd weleens gegeten, in het oostelijke deel van Nederland, daarna niet vaak meer eigenlijk. In westelijk Nederland zelden vers kunnen kopen. Bij een groenteboer op de markt die later uitlegde dat te weinig mensen ze kochten om ze voor hem op voorraad te hebben. Onbekend maakt ook hier onbemind. Hoe belandt het dan toch op onze borden. Antwoord: Duitsland.
Op een laatste vakantiedag in den vreemde vind je ons altijd terug in een grote supermarkt. De laatste keer was dat in Zuid-Duitsland. Een jaar eerder hadden we ze halverwege de vakantie al gezien. Maar de supermarkt die we toen op de laatste dag bezochten had ze niet. Balen was dat, echt wel. Deze keer in een andere supermarkt gelukkig wel. Niet vers, maar in glazen potjes. Second best, maar wel gekocht. Beter dan niets. Leve Schengen; veel boterbonen gratis geïmporteerd. Groenten in glas blijven bovendien lang goed. Daarom eten we vandaag Wachsbrechbohnen. De laatste 2 potjes in de voorraadkast.
Qua smaak zijn boterbonen subtieler dan groene sperziebonen. Anders dan bij groene sperziebonen mengen wij er daarom het liefst niets doorheen. Geen kruiderij, geen noten en geen kaas. Al is een klein beetje gerookte spek er wel lekker bij.
Als je boterbonen met pasta eet, dan vallen boterbonen helemaal niet op, door de kleuring. Voor contrast op de borden daarom hier zwarte rijst gekozen, met kippendijen.
In het oude China was zwarte rijst zo kostbaar dat alleen de heersers het mochten eten. Voor de rest van de bevolking was het letterlijk ‘verboden rijst’. Er zijn gelukkig inmiddels meerdere varianten van zwarte rijst. In 2015 is door Japanse wetenschappers bewezen dat het lang geleden begon met 1 mutatie van een gen van een rijstplant van de tropische japonica ondersoort. Die mutatie verspreidde zich daarna ook naar andere ondersoorten door kruisbestuiving met andere rijstplanten.
Koop je nu zwarte rijst, dan is helaas lang niet altijd duidelijk uit welk Aziatisch land die komt en van welke rijst ondersoort het is. Is het na het koken kleefrijst, dan heb je waarschijnlijk Thaise zwarte rijst. Is na het koken de rijst mooi droog, dan heb je waarschijnlijk een Chinese variant. Zeker is het echter niet. Maar beiden varianten zijn nog gezond ook.
Duitse vrienden, die van de Nussecken, meldden desgevraagd dat ze boterbonen samen met jonge sperziebonen eten, in een verhouding van 2:1. Dat hier overgenomen.
Omdat de Wachsbrechbohnen in glazen potjes zaten – de Duitse supermarkt had alleen glazen potjes en geen glazen potten – bij hoge uitzondering geen verse en stevige groene sperziebonen gekocht maar die in een glazen potje. Zodat de sperziebonen op de borden dezelfde wat slappere textuur hebben als de gele boterbonen uit een potje.
