Archief van
Tag: Vergilius

Over pinsa, pizza en focaccia bij de oud Romeinen

Over pinsa, pizza en focaccia bij de oud Romeinen

Pompeï blijft verbazen. Het was groot nieuws bij de pizzahistorici en -liefhebbers in Italië, en ook elders in de wereld. Op 27 juni 2023 werd het door het Archeologisch Park van Pompeï aan de pers getoond [1]. Er was daar een muurschildering gevonden op een half ingestorte muur, met eten erop. Gelukkig is de muurschildering bewaard gebleven. Want mooi is die wel.

1 van de gerechten had de vorm van wat we nu een pizza met een dikke rand zouden kunnen noemen. Het Romeinse Rijk kende al pizza! Iedereen blij. Of toch niet? Want bij nader inzien leek het toch ook wel veel op een brood met een dikke rand en in het midden een dunne bodem. Zodat er voedsel in blijft liggen zonder ervanaf te kunnen rollen. In het nieuwsartikel [1] wordt het beschreven als een platte focaccia die als drager fungeert voor diverse vruchten, zoals granaatappel en eventueel een dadel, met kruiden en eventueel met een soort pesto (moretum), eventueel specerijen. Erg precies is dat allemaal niet. Maar de identificatie als platte focaccia intrigeert, zeker gezien het uiterlijk met de ronde rand op het fresco.

Meel en water mengen tot een deeg, plat duwen en drukken en dan bakken op een hete steen. Alle oude culturen kennen wel een platbrood versie. Via de Etrusken en de Grieken bereikten platbroden zeker ook het oude Rome. Maar kenden ze ook pinsa, pizza en/of focaccia? Laten we maar meteen met de deur in huis vallen. De oud Romeinen kenden pinsa, pizza en focaccia niet. Zeker niet. Of toch wel? Refereert pizza naar een specifieke vorm van het deeg, met een topping, of zijn de ingrediënten van die topping ook van belang?

Lees Meer Lees Meer

Overpeinzingen over de intense Romeinse Moretum

Overpeinzingen over de intense Romeinse Moretum

Eeuwenlange studies naar het Romeinse gebruik van Latijn en nog steeds zijn de geleerde vertalers het niet eens over moretum, een mengsel van kaas en vers uit de tuin gehaalde knoflook en kruiden. Het gedicht Moretum, mogelijk maar niet waarschijnlijk geschreven door de bekende Romeinse dichter Vergilius, is onderdeel van de Appendix Vergiliana uit de eerste eeuw van onze jaartelling. Met veel oog voor detail wordt daarin beschreven hoe de dag begint voor de Romeinse boer Simulus, en hoe hij moretum maakt.

Simulus gebruikt veel knoflook in zijn moretum. Knoflook gebruik geeft een soort van tweedeling in de Romeinse samenleving. Zo schreef bijvoorbeeld Horatius al een eeuw eerder niet bepaald positief over het gebruik van knoflook: het gerecht moretum is van en voor de lagere standen van het Romeinse Rijk. De hogere standen haalden hun neus op voor knoflook in het eten.

De veel geroemde details in het gedicht verdwijnen zodra het gaat om de hoeveelheden van de ingrediënten. En dan wordt het toch lastig als je hebt besloten dat je het authentieke gerecht wilt gaan maken om te beleven wat de oude Romeinen proefden.

Deducties en conclusies zijn nodig over veel aspecten van moretum.

Lees Meer Lees Meer