Archief van
Tag: wafel

Bier in wafels: niets nieuws onder de zon

Bier in wafels: niets nieuws onder de zon

Over de geschiedenis van wafels hebben we al eerder geschreven, bij het recept voor aardappelwafels met zalm, feta en gepocheerd ei.

Wafels, als dikke oublies, kregen een eigen naam ergens in de 14e of 15e eeuw. Ergens nadat wafels waren uitgevonden werd het beslag verrijkt met alcohol. Op de grens van de 14e en 15e eeuw, in 1393, verscheen de Franse huishoudgids ‘Le Ménagier de Paris’ (de Parijse huishoudster) een recept voor wafels met wijn.

Voor een huishoudster en met wijn in de wafel. Het zal een gerecht voor welgestelden zijn geweest. Het is een anoniem manuscript, waarin staat dat je wafels op 4 manieren kunt maken.  De 1e en 4e manier bevatten wijn. Het 1e wijnwafel recept gebruikt eieren, zout, wijn en bloem. Het 4e recept alleen bloem vermengd met water, zout en wijn. De 2e en 3e manieren bevatten kaas als ingrediënt.

In de middeleeuwen werd ook het wafelijzer uitgevonden. Oorspronkelijk 2 metalen platen die boven een open vuur werden verhit. Tegenwoordig een zwaar apparaat dat op elektriciteit werkt. Metalen platen kunnen ook wat armere mensen gebruiken.

Nu was het drinkwater niet van zo’n beste kwaliteit toendertijd. Vooral bier werd gedronken. Iemand moet voor de eerste keer bier in het beslag voor wafels hebben gemengd. Wie is onbekend. Op Reutel staat al een recept voor wafels met begeleidend biertje, zelf verzonnen door een huisgenoot: wafels met rookworst en Goudse.

Het recept voor wafels met bier verschijnt ook in kookboeken, of beter, manuscripten. Zo staat er een recept voor wafels met warm bier in een handgeschreven verzameling van recepten, opgeschreven rond 1600 [1]. Het wordt bewaard in de Universiteitsbibliotheek van Gent. De wafels mochten worden overgoten met warme boter waarin suiker is opgelost.

Bier in wafels, niets nieuws onder de zon. Bovendien brengt dat bier iets extra’s. Het maakt het beslag luchtiger, wat zeker bij wafels een voordeel is. Knapperig van buiten, luchtig van binnen. Bier versterkt ook de knapperige buitenkant. En, niet onbelangrijk, bier voegt een extra smaak toe aan de wafels.

En dat bier kan ook vroeger zomaar Affligem bier zijn geweest [2]. Want de monniken van Affligem stichten in 1074 een brouwerij. Het zal 1 van de oudste biersoorten van België zijn.

Affligem Tripel is een straf biertje met een alcoholpercentage van 9%. Het is een mooi goudkleurig bier en heeft een intense en rijke smaak. Smaak die overeind blijft in een wafelijzer. Naar verluidt bevat het nuances van steen- en citrusvruchten. Door de hergisting op de fles heeft Affligem Tripel een sterk bruisend karakter bij het inschenken in een glas. Daar moet je wel degelijk rekening mee houden.

Tripel is ooit ontstaan omdat de monniken minder bier mochten drinken. Dan verhoog je simpelweg het alcoholpercentage, om toch aan je dagelijkse intake te komen. Slim. Van simpele ingrediënten, te weten water, gerstemout, glucosestroop, hop, hopextract, suiker en gist, werd en wordt een heerlijk biertje gebrouwen. Past prima in wafels, Affligem Triple.

Lees Meer Lees Meer

Waffle taco = gevouwen wafel met taco-vulling

Waffle taco = gevouwen wafel met taco-vulling

Voluit: waffle taco = dubbelgevouwen wafel met een vulling die normaal in taco’s zit. Hier zwarte bonen, tomaat, ui, knoflook, roerei, kaas en chipotle sauce. Zo, dan is alvast bekend wat erin gaat zitten. En doe je er teveel in dan mag het een loaded waffle taco heten. Vrij standaard, bovengenoemde ingrediënten als keuze in een vulling voor een ontbijt-taco, maar nu zonder een taco als omhullende. De omhullende is een wafel. Dan wordt het apart.

Het is onduidelijk wie de eerste waffle taco maakte. Dat bekende taco restaurant, te beginnen met een ’taco’ en eindigend op ‘bell’, introduceerde in 2014 met veel tromgeroffel een waffle taco als ontbijt: een gebakken wafel met een vulling van roerei, kaas en vlees. Met een siroop in een bakje ernaast geserveerd. Het is een ontbijt niet waar. Ze maakten er ook reclamefilmpjes van, voor op TV.

De ontvangst was niet onverdeeld positief, al waren er zeker ook positieve reacties. Je had de keuze tussen bacon en kleine worstjes als vleesingrediënt in de vulling, en zo te lezen in fora en blogs uit die tijd kregen die ook regelmatig negatieve recensies. Gemixte reacties dus.

In ieder geval was de waffle taco een klein jaartje later al weer van het menu verdwenen. De opvolger was de taco biscuit. De wafel was vervangen door een grote platte biscuit, gemaakt met karnemelk, en een vulling van bijvoorbeeld worstjes, bacon, eieren en kaas. Klinkt hetzelfde op de omhullende na, toch?

Dat zegt op zich nog niet zoveel over wel of geen succes van de waffle taco zelf. Elk fast-food restaurant varieerde in de tijd nogal met de toch beperkte menukaart, op de echte eigen klassiekers na. Maar hier speelt waarschijnlijk nog iets anders. Alles overwegende denk ik dat het niet zozeer de ingrediënten waren die de switch van waffle taco naar taco biscuit veroorzaakten. Tijd en uiterlijk wel!

Het zullen sowieso wafels zonder gist zijn geweest. Beslag met gist maken kost 30 tot 40 minuten. Dat lijkt me teveel voor een fastfoodrestaurant. Een productie afweging klinkt logischer. Die wafels moeten er ook nog eens altijd weer perfect uitzien. Een beetje te weinig van het natte beslag in een ijzer veroorzaakt een wat misvormde wafel, die kan je niet meer serveren in een restaurant. Teveel beslag en het loopt uit het wafelijzer.

Die problemen spelen bij een ronde biscuit helemaal niet. Het steviger beslag voor een biscuit kan je altijd in een ronde vorm duwen. Als de diameter dan 2 millimeter kleiner is dan de standaard diameter valt dat niemand op. Er is ook geen verlies aan beslag.

En er zijn geen ijzers die schoon gemaakt moeten worden. Biscuits kan je op een vlakke plaat maken die veel makkelijk schoon te maken is dan een wafelijzer. Met biscuits haal je makkelijker een hoge omzet zonder de arbeidsintensieve maak- en schoonmaakacties die horen bij wafels.

Wat het fastfoodrestaurant wel deed, omswitchen van wafel naar biscuit, doen we hier niet. De combi van tomaat, ui en knoflook afgekeken van de basis van een pico de gallo salsa. Die pico de gallo wordt normaal gesproken op kamertemperatuur bij taco’s genoten, maar hier wordt de combinatie warm in de gevouwen wafel geserveerd.

Waffle taco it is, met een vulling bestaande uit zwarte bonen, tomaat, ui, knoflook, roerei, kaas en chipotle sauce.

Lees Meer Lees Meer

Vaderdag cadeau: spaghetti wafel recept

Vaderdag cadeau: spaghetti wafel recept

Of zoals ik het kreeg aangereikt vorig jaar op de 3e zondag in juni: gewafelde spaghetti. Het smaakt super.

Ze vonden en vinden namelijk dat we te weinig wafels eten. Zelf maken schijnt er niet in te zitten. Wat doe je dan? Een inmiddels traditioneel Vaderdag cadeau geven: een recept! Dan moeten er wel wafels worden gemaakt.

Al vertaald en aangepast qua ingrediënten dit keer, dus de bron moet ik schuldig blijven. Alleen de behandeling van de vloeistof, via een maatbeker, is een eigen toevoeging. Door ervaring wijzer geworden.

Spaghetti wafel. Het klinkt niet, maar het is superlekker gebleken. Spaghetti met ei en kaas, maar dan anders. Inmiddels maken we het regelmatig als lunchgerechtje, als we al weten dat we ’s avonds een lichte maaltijd gaan eten.

Lees Meer Lees Meer

Aardappelwafels met zalm, feta en gepocheerd ei

Aardappelwafels met zalm, feta en gepocheerd ei

Wafel, een woord met een interessante etymologie. Vooral ook omdat er al een woord was voor iets dat gegaard werd tussen 2 metalen platen. Dat woord is oblie. Een oud leenwoord want de Grieken maakten obelios, vaak ronde platte koeken of crackers. Voornamelijk gemaakt van meel en water, en geroosterd tussen 2 metalen platen. In de loop van de tijd werden er patronen in de metalen platen gemaakt, die dan in het platte voedsel terugkwamen.

De patronen in de ijzers werden dieper. Ergens in de tijd werden vierkanten als patroon de norm voor de dikke oublies en werden ze met een rechthoekig ijzer gemaakt, zoals te zien is op het schilderij ‘De strijd tussen Vasten en Vastenavond’, van Pieter Bruegel de Oude uit 1559. Waarschijnlijk werd in de 14e of 15e eeuw de noodzaak gevoeld om de ronde dunne oblie en de rechthoekige dikke oblie definitief van elkaar te onderscheiden. Een nieuwe naam was nodig. Het gekozen woord werd wafel, verwant aan het Hoogduitse wabe en het Oudfrans walfre, dat beiden honingraat betekent.

Dat daarna de wafel helemaal was ingeburgerd in de Nederlanden blijkt ook uit de recepten in het in 1593 verschenen ‘Eenen seer schoonen ende excellenten Cocboeck’ van Carolus Battus (Karel Baten). Geboren in de Zuidelijke Nederlanden en later stadsgeneesheer in Dordrecht, waar het kookboek verscheen als toevoegsel bij zijn ‘Med’cynboec’. In het kookboek staan 3 recepten voor ‘dikke wafelen’. En dan is er nog een recept ‘om dunne wafelen te maken oft oblyen’. In plaats van dikke en dunne oblies zijn er nu dikke en dunne wafels. Voor dunne crackers mag nog zowel wafel en oblie gebruikt worden. De taalrollen zijn omgedraaid. En dat is zo gebleven gezien onze keuze om stroopwafels zo te noemen. Wat dik zijn die stroopwafels niet. Een oublie is nu zelfs verworden tot een ronde wafel, ook met vierkant patroon erop, en soms opgerold tot een ijshoorntje.

Een wafel is dus iets eetbaars dat uit een wafelijzer komt. De ingrediënten zijn vrij. Hier wafels gemaakt op de snellere manier: geen gist, maar bakpoeder gebruikt. Ook gemaakt omdat alle ingrediënten in huis waren: 2 grote aardappelen, restant van een eergisteren nog volle zak, zalm over van de gisteren gegeten zalm-in-cheesecake, en nog een half pakje Griekse feta in de koelkast. Rucola hebben we altijd op voorraad. Plus de gedane belofte dat ik wafels zou maken.

Onvermijdelijk: aardappelwafels met zalm, feta en gepocheerd ei.

Lees Meer Lees Meer

Uit de oven: hartige wafels met Parmaham en brie

Uit de oven: hartige wafels met Parmaham en brie

Hartige wafels. Dat sluit meteen de meeste wafels uit die je in supers of op markten kunt kopen. Die wafels bevatten meestal suiker, veel suiker, veel te veel suiker. Nu kan brie op zich wel tegen een zoetje, denk bijvoorbeeld aan een portobello paddenstoel gevuld met brie, honing en pijnboompitten, uit de oven en heerlijk. Maar hier werkt suiker in de wafels niet. En dat betekent zelf wafels maken.

De combinatie is ontstaan toen we koude wafels weer opwarmden in de oven met wat restjes ham en een beetje boerenkaas. Daarna een keer gemaakt met ham en camembert, en nog later met brie. Uiteindelijk bevalt de combinatie van Parmaham en brie ons goed. Waarschijnlijk omdat brie romiger is dan camembert.

Wafels kan je maken in een wafelijzer of in een siliconen mat. Ik vind dat niks, zo’n siliconen vorm. Ook al kun je daar de wafels mee in de oven maken. Het is net of het baksel dat je erin maakt een nare bijsmaak krijgt. En het schoonmaken van niet gladde matten is ook een kriem. Wafelijzer dus.

Het wafelbeslag maken is eigenlijk het enige waar je zelf even mee bezig bent, het bakken gaat vanzelf. Dan nog de topping-ingrediënten erop leggen, in de oven schuiven en wachten tot het klaar is.

Zeer luchtige en knapperige Brusselse wafel (20 vakjes!) met Parmaham en brie. Uit de oven.

Lees Meer Lees Meer